صحاح الفرس ( فارسى ) — الصفحة ٢٧١
فصل جيم « 9 »
و ديگرى گفت :
بيت
ببرهان نكو د [ ا ] نم « 1 » اين سر بسر من * چه گويم چو باشد زبانم تمنده .
تننده : بفتح نون دو معنى دارد : معنى اول « عنكبوت » باشد . منجيك گفت :
بيت « 2 »
فراز او همه خار و نشيب او همه ريگ * تننده پرچهء غنده رمال گشته غدير
( دوم آنست كه جولاهان ريسمان به دو پيچند )
تنيده : بكسر نون تار عنكبوت باشد . حكيم انورى گفت :
بيت « 3 »
بدخواه تو چون كرم بريشم كفن خويش * از دوك زنان بر سر و بر پاى تنيده
تواره : بضم تاء خانه باشد كه در آنجا جز « 4 » سرگين و پليدى و كاه هيچ نبود . ابو العباس گفت :
بيت « 5 »
شادان مرا به چشم چنان آمد * چون بط را تواره و كهدانا
توجبه : [ نوجبه ] « سيل » باشد . رودكى گفت :
بيت « 6 »
خود ترا جويد همه خوبى و زيب * همچنان چون تو جبه [ نوجبه ] جويد نشيب
توخته : گزارده بود . سوزنى گفت :
بيت
خوش بخنديد و مرا گفت بدين زر نشود * نه مرا ساخته « 7 » كار و نه ترا توخته وام
توده : چيزى باشد كه آن را چون تلى سازند مانند خرمن جو و گندم و غير آن . فرخى گفت :
بيت
خيز تا گل چنيم و لاله چنيم * پيش خسرو بريم [ و ] توده كنيم
تيره « 8 » : تاريك بود .
فصل جيم « 9 »
فصل جيم « 9 »
جامه : مانند كوزه باشد كه شراب دروى كنند .
منجيك گفت :
بيت « 10 »
چو خون جامه « 11 » بجام اندرون فرو ريزى * بوهم روزه به دو « 12 » بشكند دل ابدال
جدكاره : رايهاى « 13 » مختلف بود . شهيد گفت :
بيت « 14 »
جهانيان را ديدم بسى زهر مذهب * بسى نديدم از گونه گونه جدكاره
و ديگرى گفت :
بيت « 15 »
ز راى « 16 » نكو ، كار گردد تمام * ز جدكاره گردد سراسر تباه
جغاله : گروهى را از مرغان گويند . عنصرى گفت :
( 1 ) - ط : مكر برهان مكردنم ( متن از « لف 512 » و در آنجا مصراع چنين ضبط شده : « ببرهان نكو دانم اين سر درودن » ) ( 2 ) - د : شاهد را ندارد ( 3 ) - د : شاهد را ندارد ( 4 ) - د : در آن بجز ( 5 ) - د : شاهد را ندارد ( 6 ) - د : شاهد را ندارد ( داخل قلاب از « لف 462 » ) ( 7 ) - د : « ساخته » ندارد ( 8 ) - ط : تاره ( 9 ) - د : فقط ( ج ) ( 10 ) - د : شاهد را ندارد ( 11 ) - « لفس 487 » : كه چون ز جامه ( 12 ) - ط : تو هم روزه بدوا ( متن از « لفس » ) ( 13 ) - ط : راههاى ( 14 ) - د : شاهد را ندارد ( 15 ) - د : اين شاهد را هم ندارد ( 16 ) - ط : ز روى ( متن از « لف 513 » و در اين كتاب : زراى تو نيكو نگردد تمام )