صحاح الفرس ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٩
فصل تاء « 16 »
پيرايه : زينت و آرايش ( زنان ) باشد ( و عرب « حلى » گويند . ) « 1 »
پيغاره « 2 » : طعنه « 3 » و سرزنش و ملامت باشد « 4 » .
بدايعى گفت :
بيت « 5 »
بيغاره زنى كه بد چرا كردى * گر بد كردم بخويشتن كردم « 6 »
پيغله و پيغوله « 7 » : كنجى « 8 » باشد از خانه . فردوسى گفت :
بيت « 9 »
كنم هر چه دارم بمردم يله * گزينم ز كيهان يكى پيغله « 10 »
پيشگاه : فرشى باشد كه پيش خانه بر « 11 » افگنند .
پيغه « 12 » : چوبى باشد خودرنگ ( بغايت ) پوسيده و نرم شده در ولايت خوزستان آن را بر طريق « پذه » و « قاو « 13 » » به كار دارند و چون چخماخ زنند آتش در آن گيرد .
پيله « 14 » : اصل ابريشم باشد ( به پى بسه نقطه كه بمعنى پيكان پهن است محل نظر است و همانا « پيله » نمايد بباء بيك نقطه . و سهو ناقل [ را ] افتاده نه مؤلف را چه تصغير بيل باشد و اگر پيكان پهن را جهت مبالغه « بيله » گويند بر طريق تصغير مناسب‌تر باشد از پيله بمعنى اصل ابريشم . )
پيمانه : « قفيز » باشد و « كيله « 15 » » و هرچه ( بدان چيزى پيمايند . )
فصل تاء « 16 »
فصل تاء « 16 »
تاخته : دو معنى دارد اول تار ريسمان تاب خورده بود « 17 » : يعنى تافته . كسائى گفت :
بيت « 18 »
زهول « 19 » تاختن و كينه آختنش * همى گداخته همچون كناغ تاخته‌گير
دوم بمعنى اسب دوانيده باشد . ظهير گفت :
بيت « 20 »
بر بساط هوا ز اسب مراد * بر رخ روزگار تاخته‌ام
تاره : تار جامه بود « 21 » .
تاسه : فشردن گلو باشد از ملالت « 22 » يا از سيرى « 23 » .
( 1 ) - شاهد پيرايه در وفائى [ انورى گفته : بيت گردن و گوش آفرينش را * رسمهاى تو گشته پيرايه ] ( 2 ) - ط : بيغاره ( 3 ) - ط : طفسه ( 4 ) - د : بود ( 5 ) - د : شاهد را ندارد ( 6 ) - شاهد بيغاره در وفائى [ انورى گفته : بيت چو عزم خدمت آن بارگاه ديد مرا * كه صحن و سقفش بيغارهء زمين و سماست ] ( 7 ) - ط : بيغله و بيغوله ( 8 ) - د : كنج ( 9 ) - د : شاهد را ندارد ( 10 ) - « لف 457 » : « . . . بايشان يله . . . ز گيتى . . » / وفائى شاهد « پيغله » را كه از فردوسى است به انورى نسبت داده . و شاهد ديگر « پيغله » در وفائى [ آغاجى گفته : بيت من و پيغولگكى تنگ بيك‌سو ز جهان * عربىوار بگويم به زبان عجمان « لف 457 » : عجمى ) ] ( 11 ) - د : در ( 12 ) - د : پيغه ( 13 ) - ط : پژه و قا ( 14 ) - ط : بيله ( 15 ) - د : كيل ( 16 ) - د : فقط ( ت ) ( 17 ) - د : باشد ( 18 ) - د : شاهد را ندارد ( 19 ) - ط : نبول ( 20 ) - د : اين شاهد را هم ندارد ( 21 ) - شاهد « تاره » در وفائى [ دقيقى گفته : بيت لباس عمر او را باد دايم * ز دولت پود و از اقبال تاره ] ( 22 ) - د : ملامت ( 23 ) - شاهد « تاسه » در وفائى [ سوزنى گفته : بيت درين جهان كه سراى غمست و تاسه و تاب * چو كاسه بر سر آييم و تيره‌دل چو سراب ]