صحاح الفرس ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٨
فصل چيم « 19 »
تريان « 1 » : چيزى « 2 » باشد كه از شاخ بيد بافند و بر مثال طبقى باشد . اسمعيل رشيدى گفت :
بيت « 3 »
بيرون شد پيرزن سوى سبزه * و آورد پژند چيده « 4 » بر تريان
تهمتن « 5 » : بيهمتا بود در بزرگى و حشمت و مردى ( و قامت ) « 6 »
توان : طاقت ( و قوت ) باشد « 7 » .
توبان « 8 » : شلوارى تنگ باشد كه كشتىگيران دارند و بتازى « تبان » گويند .
توختن : كشيدن باشد « 9 » .
توسن « 10 » : ( « نافرهخته » بود اعنى ) تند و سركش باشد « 11 » امير معزى گفت :
بيت « 12 »
ايا مراد ترا نرم روزگار درشت * و يا هواى ترا رام عالم توسن
فصل جيم « 13 »
فصل جيم « 13 »
جاودان و جاويدان « 14 » : هميشه باشد « 15 » .
جشن « 16 » : محفلى را گويند كه مشتمل بود بر شادى و طرب ( و نزهت چون عيد و نوروز و غير آن ) « 17 »
جوشن « 18 » : پوشش است كه جنگيان دارند .
فصل چيم « 19 »
فصل چيم « 19 »
( چبين « 20 » : سله و طبق باشد كه از چوب بيد بافند ) .
چرامين « 21 » : علف باشد . بهرامى گفت :
بيت « 22 »
بماندم اينجا بيچاره راه گم كرده * نه آب با من يك شربه نه چرا مينا « 23 »
چمن « 24 » : راهى باشد ميان باغ « 25 » در ميان صفهاى درختان ( و از هر دو جانب راه درخت نشانده و جايى را چون « صفه » جهت نشستگاه گذاشته و بر حوالى آن رياحين كشته . )
چمان « 26 » : چمنده بود يعنى آنكه بناز رود « 27 » .
( 1 ) - ك : « تريان - چيزيست كه از شاخ بيد بافند بر مثال طبق » ( 2 ) - « لفپد 147 » : چپينى . ( 3 ) - د / ك : شاهد را ندارند ( 4 ) - ط : « . . . تره . . . و اورد برمد ژنده بر . . . » ( متن از « لف 357 » ) ( 5 ) - ك : « تهمتن - بزرگى بسى مثال باشد در بزرگى و حشمت » ( 6 ) - شاهد « تهمتن » در وفائى [ حكيم فردوسى گفته : بيت چو خورشيد برزد سر از تيغ كوه * تهمتن ز خواب خوش آمد ستوه ] ( 7 ) - شاهد « توان » در وفائى [ حكيم انورى گفته : بيت آن را كه تب لرزهء رزم ( ن . ل : حرب ) تو بگيرد * عيسى نتند بر تن او تار توان را ] ( 8 ) - ك : « توبان - شلواريست تنگ كه كشتىگيران در پاى كنند و بتازى تنبان گويند » ( 9 ) - ك : است ( 10 ) - ك : « توسن - تند و گرم باشد » ( 11 ) - د : « باشد » ندارد ( 12 ) - د / ك : شاهد را ندارد / ط : « ايا هوائى ترا روزگار نرم و تر است . . . ايا مثال . . . » ( متن از ديوان امير معزى ص 610 ) ( 13 ) - ك : فقط « الجيم » ( 14 ) - « جاودان - بباء زياده ( كذا ) يعنى هميشه و دائم » ( 15 ) - شاهد « جاويدان » در وفائى [ انورى گفته : بيت مدت عمر تو جاويدان باد * تا ابد مدت جاويدانست ] ( 16 ) - ك : « جشن - محفلى با طربست » ( 17 ) - شاهد « جشن » در وفائى [ انورى گفته : بيت جشن عيد اندرين همايون جاى * كه جهانيست در جهان خداى ] ( 18 ) - ك : « جوشن - پوشش جنگ است » ( 19 ) - ك : فقط : « الچيم » ( 20 ) - ط / ك : اين لغت را ندارد / « لف 394 : خرامين » ( 21 ) - ك : « چرامين - علف باشد » ( 22 ) - د / ك : شاهد را ندارد ( 23 ) - ط : چرامينا ( 24 ) - ك : اين لغت را ندارد ( 25 ) - د : در باغ ميان ( 26 ) - ك : « چمان - آنست كه كسى بناز رود » ( 27 ) - شاهد « چمان » در وفائى [ كسائى گفته : بيت چمان سرو از چمن برخواهد آمد * فغان از مرد و زن برخواهد آمد ]