صحاح الفرس ( فارسى ) — الصفحة ١٦٩

فصل كاف « 16 »

بيت

من بدين مكر و حيله زر « 1 » ندهم * برره زيفش « 2 » اوستاد كنم

فصل ژى « 3 »

ژرف : « 4 » دو معنى دارد : اول جاى و مغاكى بغايت عميق و سخت تاريك . فردوسى گفت :

بيت

چو قطره بر ژرف دريا برى * بديوانگى ماند اين داورى

دوم [ به ] تأمل در چيزى نگاه كردن باشد .

ابو شكور گفت :

بيت

چه بيند بدين اندرون ژرف‌بين * چه گويى تو اى فيلسوف اندرين

فصل سين « 5 »

سرف « 6 » : « سعال » باشد يعنى درد گلو . گويند :

« فلان‌كس مىسرفد » . كسائى گفت :

بيت

پيرى مرا بزرگرى افگند اى شگفت * بىگاه « 7 » دود زردم و همواره سرف سرف

فصل شين « 8 »

شكاف : ابريشم بر كلافه زده باشد « 9 » . بو المؤيد گفت :

بيت

شكوفه همچو شكاف است و ميغ ديبا باف * مه و خور است همانا بباغ در ، صراف

شگرف : « 10 » محتشم و نيكو را گويند اگر كردى باشد و اگر مردم بزرگ . كسائى گفت :

بيت

ازين زمانه جافى [ و ] گردش شب و روز * شگرف گشت صبور و صبور « 11 » گشت شگرف « 12 »

شندف « 13 » : دهل باشد . فرخى گفت :

بيت

تا بدر خانهء تو برگه نوبت « 14 » * سيمين شندف زنند و زرين مزمار

شنگرف : « 15 » شنجرف بود . كسائى گفت :

بيت

بنفشه‌زار بپوشيد روزگار ببرف * درونه گشت خيار و زرير شد شنجرف

فصل كاف « 16 »

كاف : « 17 » شكاف و تراك باشد كه در چيزى افتد .

ابو شكور گفت :

بيت

كشاورز و آهنگر « 18 » و پايباف * چو « 19 » گردد توانگر سرش را بكاف

( 1 ) - ك : از ( 2 ) - ط : يفش / ك : نفس ( 3 ) - ك : عنوان را ندارد ( 4 ) - ك : « ژرف - مغاكى عميق و تاريك بود و بمعنى تأمل در كارها نيز آمده است » و مثال را ندارد ( 5 ) - ك : عنوان را ندارد ( 6 ) - « سرف درد گلو باشد و سعال نيز گويند » و مثال را ندارد ( 7 ) - « لف 245 » : « بىگاه و دود » ( دهخدا : واو بىگاه و دود زائد است . بىگاه دود يعنى دودگاه و بوتهء زرگرى . دانش شمارهء 7 سال سوم ) ( 8 ) - ك : عنوان را ندارد ( 9 ) - ك : « زده » ندارد ( 10 ) - ك : « شگرف - محتشم و نيكوكار باشد » و مثال را ندارد ( 11 ) - ط : صبورى صبور ( متن از « لف 245 » ) ( 12 ) - ( دهخدا : در اين بيت شگرف معنى « بحشمت » را نمىدهد و به معناى ناشكيباست . دانش شمارهء 7 سال سوم ) ( 13 ) - ك : « شندف - دهل است فرخى گفته » و جز اين ندارد ( 14 ) - ط : كلمهء « نوبت » به علت پارگى صفحه محذوف ( متن از « لف 246 » ) ( 15 ) - ك : « شنگرف - چيزى است كه سرخى كتاب بعضى بر آن نويسند » و مثال را ندارد ( 16 ) - ك : عنوان را ندارد ( 17 ) - ك : « كاف - شكافست شاعر گفته . » ( 18 ) - ك : آهنگرا ( 19 ) - ك : چه