صحاح الفرس ( فارسى ) — الصفحة ١١٠

فصل شين « 5 »

در دست گيرند . شاعر « 1 » گفت :

بيت

چون مرا با جلبان كار نباشد پس از اين * رستم از وسمه و گلگونه و حنا و شخار « 2 »

( شدكار ) : « 3 » زمين كندن « 4 » بود بگاو « 5 » . رودكى گفت : بيت

تا زنده‌ام مرا نيست جز مدح تو دگر كار * كشت و درودم « 6 » اينست خرمن همين و شدكار « 7 »

شكر : بكسر شين و فتح كاف ، شكار باشد . فردوسى گفت « 8 » : بيت

جهانا ندانم چه « 9 » بد گوهرى * كه پروردهء خويش را بشكرى « 10 »

( و امير فخر الدين ديلمشاه گفت : [ بيت ]

جهان به صورت و معنى نهنگ جان شكرست * تو با نهنگ كنى صحبت از چه « 11 » در باشد

شعر : آبگير و آبدان باشد . دقيقى گفت : [ بيت ]

چو آب اندر شمر بسيار ماند * ز هومت گيرد از آرام « 12 » بسيار

من اينجا دير ماندم خوار گشتم « 13 » * عزيز از ديدن دائم شود خوار « 14 »

شمشار ) : چوبى باشد سخت و درختش بلند ( بود و از وى آلتهاى پيشه بران كنند [ و ] كدين « 15 » گازران . لبيبى « 16 » گفت : [ بيت ]

فداى آن قد و زلفش كه گويى * فرو هشتند از شمشاد شمشار « 17 » )

شنار : « 18 » آشنا در آب كردن است . ( ابو شكور گفت :

[ بيت ]

به دو گفت مردى سوى رودبار * برود اندرون شو همى بىشنار « 19 »

شهريار : سلطان بود . دقيقى گفت : [ بيت ]

اى شهريار راستين اى پادشاه داد و دين * اى نيك فعل و نيكخواه اى از همه شاهان گزين

شهوار : مرواريد بزرگ باشد .

شور : دو معنى دارد : 1 - آشوب باشد . عماره گفت :

[ بيت ]

تا بر نهاد زلفك شوريده را به خط * اندر فتاد گرد همه شهر شور و شر

فردوسى گفت : [ بيت ]

بدامم « 19 » نيايد بسان تو گور * ز چنگم رهايى نيابى « 20 » مشور

ب - چيزى باشد بهم آميخته و شورانيده نيز گويند . معروفى گفت : [ بيت ]

بيك انگشت بپرسيد مرا گفتا دوست * غاليه دارد شوريده بماسورهء سيم )

( 1 ) - لف 128 : عماره ( 2 ) - ك : مثال را ندارد ( 3 ) - ط : داخل دو هلال را ندارد ( 4 ) - دهخدا در حاشيهء د : كنده ( 5 ) - د : به كار ( در حاشيه : گاو ) ( 6 ) - د : دروم ( 7 ) - ط : سددكار / ك : مثال را ندارد / د : همى شدد كار ( 8 ) - ك : گفته ( 9 ) - د : كه ( 10 ) - ك : تا چه ( 11 ) - د : كه متن از فروزانفر : ( 12 ) - د : زهمومت ( 13 ) - د : ارم ( 14 ) - د : خار ( 15 ) - كزين ( متن از فروزانفر ) ( 16 ) - « لف 125 » : زينبى ( 17 ) - شمار شمار ( متن از « لف 125 » ) ( 18 ) - د : « شنار - آشنا باشد يعنى آب آشنا و در آب دلير » / ك : « شنار : اندر آب شنا كردنست » / فروزانفر : ( ظ ، شنار مخفف شناور ) متن از « لف 123 » ( 19 ) - د : بداهم ( 20 ) - د : رهانى نيابم