مازندران و استرآباد ( فارسى ) — الصفحة ٥٥
فصل سوم
نهر هلى كلا كه رودخانهء تيل پردسر به آن ملحق مىشود پلى چوبى دارد پس از ده هلى كلا به محله پلتكلا آمديم كه يك حمام داشت و درخت نارنج و پرتقال در آنجا به حد وفور بود و رودخانهاى به همين نام داشت - پس از گذشتن از جنگلى كه در اين حدود بساحل دريا خيلى نزديك مىشود و دهكدهء فقيه آباد را از نظر پنهان مىكند به ازمرود و پس از آن به نهر كوچكى موسوم به سلطانكلا رسيديم و از اينجا محلهء نشتا كه تقريبا هزار خانه دارد شروع مىشود .
نشتا رود پلى چوبى دارد . درختان ازگيل و شمشاد و انار و درختهاى خاردار و جز آن از آنجا تا پسندرود فراوان بود . اين جنگلها را كه در نزديكى دريا است و معمولا پر از درختان انار است انار كله مىنامند . بعد ، از رودخانهاى كاظم رود پسندهرود و گلهبوسى و كوچهبوسى عبور نموده و ديرى نگذشت كه به قصبهء زيباى عباس آباد كه در ساحل شنزار به وضع باشكوهى واقع شده است و در فاصله تيررس از كنار دريا مىباشد وارد شديم . عباس آباد 25 خانه و يك حمام و يك مسجد داشت .
لنگا كه عباس آباد از توابع آنست محدود است از مغرب به كاظم رود از جنوب به مشل آباد از مشرق به اسپ چين . اليجه يا پارچه ابريشمى لنگا مشهور است . لنگا دو قسمت است يكى جوربند يا بالابند كه همان لنگا است . ديگرى جيربند يا پائينبند . تپههاى كوتاه پردرخت كه جلگه را از ييلاقات جدا ميسازد به ميانبند معروف مىباشد . سكنهء نشتا و زوار و لنگا تابستان به داكوه ميروند ( پيشداكوه و پسداكوه ) در قسمت كوهستانى پشت نشتا سياه مشتد و محلات ديگر واقع است .
سيد ابو الحسين المويد باللّه كه در ديلم به تبليغات دينى مىپرداخته آنجا را تصرف و مقر خود ساخته بود در سال ( 421 هجرى قمرى ) وفات يافت او را در خانهء خود