مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٧١
3 - 1 - 3 - نگرش طب سنّتى به مقوله‌ى سلامت ، بيمارى و بهداشت
حركت غير ارادى عضو ، مانند لرزش .
عدم تحرك عضو ، مانند از كار افتادن مفاصل بر اثر بيمارى نقرس يا بيمارى افتادگى پلك .
حالت‌هاى شبيه بيمارى : در اندام آدمى عوارضى به وجود مىآيد كه به معنى كامل ، بيمارى نيستند . اين عوارض با بيمارى همراهند و آنها را نوعى بيمارى مىشمارند . اين حالات ، به زيبايى جسم و شكل ظاهرى آن مربوط مىشوند ، مانند :
بيمارىهاى مو : پراكندگى ، ريزش ، كندى رشد ، شكستگى نوك ، باريكى بيش از حد ، سپيد شدن . . .
بيمارىهاى رنگ : در اثر سوء مزاج ، در اثر تابش خورشيد و سرما و باد ، به وجود آمدن عوارضى مانند لكه‌هاى سياه ، خال يا كك‌مك ، و يا آثارى كه پس از شفا يافتن بيمارىهايى مانند آبله به‌جا مىماند .
بوى نامطبوع بدن
تغيير چهره : چاق شدن و لاغر شدن بيش از حد
* مراحل بيمارى : هر بيمارى چهار مرحله دارد : شروع بيمارى ، افزايش بيمارى ، افزايش زياد ( بيش از اندازه ) و پايان بيمارى .
سلامتى ، جدا از اين مراحل چهارگانه است . به اين صورت كه پيش از پديدار شدن بيمارى و بعد از مرحله‌ى نهايى آن ، حالت بيمارى پايدار نيست . هر بيمارى شروع و پايانى دارد . ابتداى بيمارى زمانى است كه بيمارى شروع شده و بدون اينكه زياد شود ، به‌طور يكنواخت ادامه دارد . زمان زياد شدن بيمارى هنگامى است كه شدّت بيمارى پىدرپى رو به افزايش است . زمان نهايى وقتى