مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣

5 - 6 - 6 - بادرنجبويه

نامهاى گياه

لاتين :

Melissa officinalis L .

فارسى : بادرنجبويه ، فرنجمشك ، وارنگ‌بو

عربى : بادرنجبويه ، ترنجان ، حشيشه النحل

انگليسى :

Balm - leaf , Bee - balm , Lemon - balm , Melissa sweel balm

اندام دارويى : برگ‌ها ، اندام دارويى گياه‌اند . برگ‌هاى علفى - غشايى ، با پهناى به طول تا 8 سانتيمتر و عرض تا 5 / 4 سانتيمتر دارد كه برگ‌هاى پايينى داراى قاعده‌ى قلبى شكل و بالايىها داراى قاعده‌ى دندانه‌اى سرتيز گوه‌اى است .

مواد موثره : روغن فرّار از مهم‌ترين گروه تركيبات موجود در برگ بادرنجبويه مىباشد ، كه داراى رنگ زرد و بويى مطبوع شبيه بوى ليمو است .

موارد استفاده : بادرنجبويه داراى اثرات آرام‌بخش ، ضد اسپاسم ، ضد - باكترى و ضد ويروس مىباشد و در درمان اختلالات گوارشى و قلبى با منشأ عصبى و اضطراب مورد استفاده قرار مىگيرد .

موارد استفاده در پزشكى گذشته : طبيعت آن گرم و خشك است . در طب گذشته بادرنجبويه به‌عنوان آرام‌بخش ، خوش‌بوكنندهء دهان ، التيام‌دهنده‌ى زخمها و نيز در درمان سوءهاضمه كاربرد داشته است .

آثار فارماكولوژيك : بادرنجبويه داراى آثار آرام‌بخش ، ضد باكترى و ضد اسپاسم است . عصاره‌ى هيدروالكلى آن در موش داراى اثر آرام‌بخش و فعاليّت ضد درد محيطى است ، همچنين بعد از مصرف پنتوباربيتال باعث تحريك و تقويت خواب در حيوان مىشود . احتمالا عامل افزايش بازده صفرا