مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ١١٩
3 - 4 - آزمايش ادرار
رسوب به سرعت از ادرار جدا شود ، نشانه‌ى پختگى اخلاط و اگر رسوب در ته‌نشست درنگ كند يا ته‌نشست نكند ، نشانه‌ى ناپختگى است .
- كميّت ادرار
ادرار كم ، نشانه‌ى ناتوانى نيروى حياتى است . ادرارى كه مقدارش از نوشيدنى كمتر باشد ، مىتواند به علّت تعريق زياد يا اسهال ايجاد شود . زيادى مقدار ادرار هم ممكن است در اثر تحليل اندام‌ها باشد .
* بهترين نوع ادرار داراى هيئت معتدل ، رنگ لطيف و مايل به ترنج ( زرد روشن ) است . به خوبى ته‌نشست مىشود و بوى معتدلى دارد ( نه بىبو و نه بوى گنديدگى ) . اگر فردى با بيمارى بسيار سخت چنين ادرارى داشته باشد ، نشانه‌ى آن است كه بيمارى رو به بهبودى است .
* تفاوت ادرار مردان و زنان : ادرار زنان به‌طور كلى از ادرار مردان غليظتر ، سفيدتر و كم‌درخشنده‌تر است . ادرار زن باردار روشن است و در بخش بالايى آن اجزاى ابرمانندى ديده مىشود . اگر در ادرار زن ، رنگ آبى آشكارتر باشد نشانه‌ى آغاز باردارى است و اگر به‌جاى كبودى ، سرخى ديده شود و در اثر تكان دادن تيره شود ، نشانه‌ى مراحل پايانى باردارى است .
چنان كه ملاحظه كرديد ، ابن سينا به صورت تقريبا كاملى به بيان جزئيات كار پرداخته است . سطربه‌سطر اين مطالب حاوى نكات ارزشمندى است كه به‌عنوان نمونه به برخى از آنها اشاره مىگردد :
1 - ابن سينا تمام شرايط اوّليه‌ى لازم براى جمع‌آورى و بررسى يك نمونه ادرارى را - كه امروزه رعايت مىشود - بيان كرده است . مواردى از قبيل جمع‌آورى اوّلين ادرار صبحگاهى ، عدم استفاده از مواد خوراكى رنگى ، تازه