طب در دوره صفويه ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤
فصل اول تحصيلات يك جراح
فصل اول تحصيلات يك جراح
فصل اول تحصيلات يك جراح
برطبق دستور شرع اسلام به يك كودك طبيعى بايد تا سن دو سالگى شير داده شود زيرا در قرآن كريم آمده است كه :
« و مادرانى كه بخواهند مدت شير دادن را به پايان برسانند ، دو سال تمام كودكان خود را شير مىدهند . »
( وَ الْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضاعَةَ ) .
در خانواده‌هاى اعيان و اشراف ايران دورهء صفويه كودك تا سه سال پس از گرفته شدن از شير در اندرون نزد زن‌ها باقى مىماند و طى اين مدت تماس چندانى با دنياى خارج از منزل نداشت و از سن پنج سالگى تعليم او شروع مىگشت .
بدون شك در آن ايام قسمت اعظم كودكان به مدرسه نمىرفتند درحالىكه تقريبا در همه شهرها مدرسه وجود داشت . بچه‌هاى افراد ثروتمند و بزرگان به مدارسى كه وابسته به مساجد بودند مىرفتند و در آنجا ضمن تحصيل زبان فارسى به فرا گرفتن عربى و حتى المقدور حفظ كردن قرآن مىپرداختند و برنامه‌هاى تعليماتى چنان بود كه در سن ده يا يازده سالگى بيشتر اين كودكان به قدر كفايت تحصيل كرده محسوب مىگشتند . مىگويند علىقلى خان كه از مقربان دربار شاه عباس دوم بود و به بالاترين مقامات دربارى رسيد « سواد خواندن و نوشتن به هيچ زبانى جز زبان مادرى خود كه گرجى بود نداشت و او از جانب‌داران علوم بود درحالىكه از آن چيزى درك نمىكرد » . عدم آگاهى اين مرد به زبان فارسى و عربى امرى كاملا طبيعى است زيرا الفباى فارسى و عربى براى يك گرجى الفباى يك زبان كاملا خارجى محسوب مىگردد .
ميزان آگاهى به علوم و فنون تا آن زمان به قدرى محدود و سطحى بود كه هركس مىتوانست در طول عمر خود راجع به امور فوق العاده متعددى كليه معلومات موجود را فرا بگيرد . براى مثال ابن سينا تحصيلات خود را طبق معمول با تعليم قرآن شروع كرد و از آنجا كه حافظه‌اى قوى داشت به سرعت آن را از حفظ شد آن‌گاه به علم معانى و بيان پرداخت و بعد به تحصيل جبر و مقابله و حساب و هندسه مشغول شد و از آنجا كه فاصله اين علوم با نجوم چندان زياد نبود اين رشته را نيز فرا گرفت و سپس به دنبال فقه و الهيات رفت و بعد منطق آموخت و شانزده ساله بود كه به طب رو آورد .