مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٧٩

فصل يازدهم : در بيان بعضى اصطلاحات طبيه متداوله

* مفرق * به فتح اول و كسر ثالث تارك سر و در اثمار و گلها هر چه سر آن هموار نبوده زوايد داشته باشد مفرق گويند .

* منتن * بدبو .

* منخول * آنچه بيخته باشد .

حرف النون

* ناشف * آنچه جذب رطوبات سياله كند اعم از آنكه منافذ او مريى نباشد مثل آهك آب نديده و يا مريى باشد چون اسفنج و ناشف را قحل نيز نامند .

* نبطى * در لغات مراد لغت قومى است و در ادويه مراد گياه خودروى است كه آن را نكشته باشند .

* نجم * نبات بىساق است كه بر زمين پهن شود كه به فارسى بياره گويند .

* نشار ه * آنچه به سوهان و دم اره ريزه شده باشد .

* نشوق * آنچه به بينى كشند .

* نطول * هرچه را جوشانيده آب آن را بر اعضا بريزند و پاشويه قسمى از آن است .

* نفاخ * هرچه در آن رطوبت غريبه باشد و از حرارت بدنى تحليل نيافته مستحيل به رياح شود خواه در معده و امعا مثل ميوه‌ها و خواه در عروق مانند مغزها و اكثر تخمها و قسم ثانى را فعل تقويت باه است .

* نفوخ * آنچه از ادويه يابسه ساييده بىمايعى در بينى دمند .

* نقوع و نقيع * آنچه خيسانده بدون جوش صاف نموده استعمال نمايند .

حرف الواو

* وثب * جستن از جاى .

* وثى * گزنده .

* وغر * به غين معجمه زمين سخت .

* وقود * برافروختن آتش .

* وهن * سستى .

حرف الهاء

* هاضم * آنچه اعانت طبيعت بر طبخ و گذرانيدن غذا و خلط كند و سبب قبول هضم آن شود مثل مصطكى .

* هتك * پاره شدن .

* هش * آنچه جرم آن سست و ريزنده باشد و با اندك افشردن ريزه شود مثل صبر خوب و غاريقون .

حرف الياء

* يافوخ * پيش سر است .