مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٨٦٨

فصل العين مع الفاء

عصارة السوس : رب السوس است .

عصارة القرظ : اقاقيا است .

عصاره هوفقطيداس : عصاره لحية التيس است .

عصا موسى : عصى الراعى است .

عصى هرمس : حلبوب است .

عصب : به ضم درخت خارداريست كه صمغ آن كثير است كه به يونانى نوارس نامند .

عصبه : به فتح و تحريك نوع لبلابى است كه به يونانى قسوس نامند .

عصاب : به فتح و تشديد صاد اسم غزال است .

عصفل برى : بادآورد است .

عصفور الجنه : خطاف است .

عصفور الصباغ و عصفور الشوك : صفراغون است .

عصلان : عنصل است .

عصيده : طعامى است مصنوع و در قرابادين مذكور شد .

عصيفيره و عصيفره : چيزى زرد است .

عضاه : به كسر اول هر درخت عظيم خاردار است و آن بر دو قسم است خالص و غير خالص و درخت ام غيلان را نيز نامند .

عضرس : خطمى برى است كه به يونانى باد و به عربى شحم المرج نامند .

عضرفوط و عضفوط : جانورى است كه به فارس مارملوك و به هندى بهمنى نامند .

عضرن : به كسر اول به ورق است .

عض : به كسر اول و تشديد ضاد اسم جنس هر درخت كوچك خاردار است و گفته‌اند اسم نوعى از خار است .

عضل : به فتح و تحريك به لغت اهل يمن جراد است جمع آن عضلان .

عضمحه : به عربى اسم ثعلبه است كه به فارسى روباه ماده نامند .

عضو : به ضم عين و سكون واو جمع آن اعضا و آن اجزاى كثيفه بدن حيوان متولد از منى و كثيف اخلاط است و آن يا مفرد است مانند استخوان و غضروف و عصب و رباط و عروق و لحم و شحم و سمن و يا مركب به تركيب اولى مانند عضل و يا ثانوى مانند عين و يا ثالثى مانند وجه و يا رابعى مانند رأس .

عضيله : مصغر عضله است .

فصل العين مع الطاء المهمله

فصل العين مع الطاء المهمله

عطارا : به سريانى كراث است .

عصارد : به ضم اول و كسر راء مهمله به اصطلاح اهل صنعت اكسير زيبق است به اعتبار مناسبت طبيعت آن به طبيعت عطارد كه با هر كوكبى مناسبت آن تأثير مىنمايد و همچنين زيبق با هر فلزى و دوايى به مناسبت آن تاثير مىكند و گفته‌اند سنبل رومى است .

عطب : به عربى اسم قطن است و به فتح قطن نرم را نامند جمع آن عطاب و قطعه‌اى از آن را عطبه .

عطر : به كسر اسم جنس خوشبويى است جمع آن عطور و به فتح خوشبو شدن و به اصطلاح بعضى عامه چرسيان شبنمى است كه بر درخت قنب نشيند و منعقد گردد كه چرس اعلا و خالص نامند .

عطرانا : به سريانى قطران است .

عطر مثلث : عطر مركب از عود و عنبر و صندل است و بهتر از آن عطر مركب از عطر گلاب و عطر عود و عنبر است .

عطر منثم : دهن حب منثم است .

عطشان : نباتى است كه به يونانى ديناقوس نامند و به عربى خس الكلب و طرسك نيز .

عطاره : به فتح سنبل رومى است .

عطفل : گفته‌اند صنوبر است و گفته‌اند بهرامج است كه خلاف بلخى و به فارسى بيدمشك نامند .

عطلب و عطوب : قاتل ابيه است .

عطموس : حمار الوحش است .

عطم : به ضم صوف منقوش است .

عطوس : به فتح اول و ضم دوم دوايى است كه در بينى دمند تا عطسه آورد جمع آن عطوسات و در قرابادين ذكر يافت .

عطوط : طايرى است كه آن را طيطوى نامند .

فصل العين مع الظاء المعجمه

فصل العين مع الظاء المعجمه

عظا : نوعى از صدف است .

عظاء و عظابه : سلامندر است .

عظرب : به كسر اول و سكون دوم اسم عربى افعى كوچك است .

عظلم : به عربى اسم گياه وسمه است كه به فارسى نيل نامند و گفته‌اند غير آن است و گفته‌اند قطب است .

عظم السبق : عرن است .

عظبوطه : به كسر يربوع ماده را نامند .

فصل العين مع الفاء

فصل العين مع الفاء

عفا و عفاء : به كسر بچه حمير را نامند و گفته‌اند پر نعام است .

عفادارمون : به يونانى حب القلقل است .

عفار : گفته‌اند ثمر قاتل ابيه است و نيز سويق غير ملتوت بادام است و به عربى قطلب را نيز نامند .

عفاره : جوزة القطن است كه به فارسى كوزك و به شيرازى خروك و به اصفهانى كوكوزك پنبه و به هندى دهيرى نامند .