مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٨٦٧

فصل العين مع الصاد و الضاد

فصل العين مع الزاء المعجمه

فصل العين مع الزاء المعجمه

عزه : عزانه است كه به فارسى آهو بره نامند .

عزهل : حمام ذكر است يعنى كبوتر نر .

عزهول : ابل است .

عزر و عزيرن : قنطوريون است و در بعض نسخ قانون عزير قنطوريون كبير است و عزيرا قنطوريون صغير است .

عزيز : كحلى است معروف و در قرابادين مذكور شد .

فصل العين مع السين المهمله

فصل العين مع السين المهمله

عسا : بلح است و كشوث را نيز نامند .

عساعس : قنافذ است و آن را بدان نام بدان جهت موسوم نمودند كه در شب بسيار رفتار مىنمايد .

عساقل و عسقل : نوعى از كماة است .

عسار و عساره : ذئب است .

عساليج : جمع عسلوج است به معنى قضبان دقاق يعنى شاخها و بيخهاى درخت كرم و كدو و خيار و امثال اينها كه بر درخت و غير آن پيچيد و بالا رود و به معنى شاخهاى درخت باريك و بيخ درخت نيز آمده و بعضى آنها را لفايف نيز نامند و گويند لفايف مراد از آنها است .

عسبان : جريد نخل است .

عسبر : به عربى نمر نر است و عسبره نمر ماده .

عسجد : به فتح ذهب است و جواهر مانند ياقوت و در و شتر فربه را نيز گويند .

عسجر : ملخ است .

عسرى : بقله است .

عس : زرنيخ است .

عساس و عسعس و عسعاس : به عربى ذئب است .

عسطوس : نوع درختى است شبيه به خيزران .

عسقله : سنگريزه سفيد است .

عسل افسنتين : عسلى كه مگس آن بر افسنتين نشسته باشد .

عسل بلادر : رطوبت سياه چسبنده‌ايست كه از بلادر برمىآيد در حين فشار كه دهن بلادر نيز نامند .

عسلج : اسم مصرى بيخ عرطنيثا است .

عسل بليلج : عسل مربى بليلج است و همچنين عسل املج و عسل هليلج و عسل زنجبيل مربى و عسل تمر سيلان تمر است يعنى دوشاب خرما .

عسل داود : دهن عسلى است كه اولى نامند و توهم كرده كسى كه اورامالى و اومالى دانسته .

عسل الحاج : ترنجبين است .

عسل حاشا : عسلى كه زنبور آن بر درخت حاشا نشسته باشد و از ادويه ترياق اكبر است و همچنين عسل شوكران است و عسل صعتر و عسل كبر و اينها همه محرورين را مضر است .

عسل الخلاف : شيرخشتى است كه از درخت بيد به عمل مىآيد .

عسل داود : اوماليست .

عسل الرمث : شبنمى است كه بر درخت رمث نشيند و آن چيزى است سفيد شيرين و گفته‌اند كه آن شكرتيغال است .

عسل طبرزد : شيره قند و شيره نبات است .

عسل القسب : عسلى است كه از خرماى خشك به طبخ و فشردن و به قوام آوردن به عمل آورند .

عسل القصب : آب نيشكر است .

عسل لبنى : حصى لبان است و بعضى گفته‌اند ميعه سايله است .

عسل ماذى : عسل نخل سفيد است .

عسل النحل : شهد است كه به هندى مده نامند .

عسل يابس : خشكنگبين است و طعام طيب رقيق را نامند .

عسليج : به كسر صنف اخير بخور مريم است .

عسن : پيه كهنه است .

عسيب : جريد نخل است و استخوان ذنب را نيز نامند .

عسيل : قضيب فيل را نامند .

فصل العين مع الشين المعجمه

فصل العين مع الشين المعجمه

عشار : به ضم عشر است .

عشب : گياه تر را گويند .

عشبه : عشبه مغربيه است كه ظيان نامند .

عشبة السباخ : كراث است و غافقى غير آن دانسته .

عشبة العجوز : طراشنه است .

عشبة النار : ظيان است .

عشر : به ضم به فارسى درخت خرك و به هندى آگ نامند و در سكر العشر مذكور شد .

عش الطاير : خانه طيور است كه به فارسى آشيان پرنده گويند .

عشق الصبيان : شوكة السوداء است .

فصل العين مع الصاد و الضاد

فصل العين مع الصاد و الضاد

عصاب و عصب : به ضم اسم بربرى شيطرج است .

عصاره : عبارت از آب افشرده نباتات و يا فواكه و غيرها است خواه خشك نمايند و يا نكنند و عصاره هر چيز در ضمن اصل آن مذكور شد .

عصاره آرغيس : عصاره پوست انبرباريس است و در امراض عين مستعمل و بهتر از ماميران چينى است .

عصاره املج : سك است .

عصاره حناء الصينى : تنزو خطاييست كه شاه‌صينى نيز نامند .