مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٨٦٦

فصل العين مع الراء المهمله

عرق الارطى : بيخى است سرخ رنگ و سبك كه به فارسى بيخ پده نامند و آن بيخ درخت غرب است .

عرق اصف : بيخ كبر است .

عرق الجبار بيخ انجبار است .

عرق الجسد : رگ بدنست .

عرق السوس : اصل السوس است .

عرق الكافور : به لغت اهل مك مشرفه زرنباد است .

عرق الطيب : اسرار است و زرنباد را نيز گفته‌اند .

عرق الفالوذج : ابو خلسا است كه به فارسى هوه چويه نامند .

عرق الجبال : موميايى است .

عرق الزبيب : مويز آب است كه مقطر نموده باشند .

عرق الشجر : صمغ است .

عرق العروس : طلق است .

عرق يابس : قلفونيا است كه به فارسى زنگبارى نامند .

عرقضا و عرقضان و عرهضان و عريقصانه و عرنقصان : همه اسم حندقوقى است يا بربطوره است .

عرفج برى : بكمون است و بخور اكراد را نيز نامند .

عرقون : نباتيست كه برگ آن شبيه به برگ شقايق النعمان است و شكافته و طولانى و بيخ آن مستدير و آن را مىخورند و صنف ديگر نيز مىشود شاخهاى آن باريك و برگ آن شبيه به برگ ملوخيا و در اطراف شاخهاى آن چيزى برآمده شبيه به سر مرغى و منقار آن و اين در طب غير ممدوح بلكه در صناعت ديگر است .

عرقيل : به عربى صفره بيض است .

عرم : به فتح اول و دوم ماهى است كه اهل مغرب سروين و به يونانى ( دبس ) « 1 » نامند .

عرماء : مار سياه مخلوط به سرخى است و گفته‌اند مار مرقش است .

عرماض : به كسر به عربى طحلب است .

عرمه : به فتح اول و كسر دوم و فتح ميم و ها جزر ذكر است يعنى موش دشتى نر .

عرمض : به فتح طحلب سبزيست كه در زير آب مىباشد و بالاى آب مىآيد و نيز حب الغار و نوعى از سدر برى است كه به فارسى كنار برى نامند و اراك كوچك را دانسته‌اند .

عرمضان : اسم عربى حندقوقى و بخور الاكراد است .

عرنقصان : حندقوقى است .

عروى : به عربى و سريانى خنثى است كه اسراش باشد .

عرويا : سريانى است و به فارسى گزانگبين نامند .

عروس : قاتل النحل است كه نيلوفر باشد و كبريت زرد را نيز گفته‌اند و اهل شيراز آب مقطر از معصفر در اول مرتبه را عروس و آب سرخ بعد از آن را داماد نامند .

عروسا : فارس سلخ الحيه است .

عروسك پس پرده و عروس در پرده : اسم فارسى عام فرس كاكنج است .

عروسك : حباحب است كه به فارسى كرم شب تاب نامند و گفته اسم فارسى طينوس است و جغد را كه بوم نامند نيز گويند .

عروق : به فتح اول و ضم دوم دواى معرق است و به ضم اول و دوم به معنى رگ است و شامل رگهاى بدن انسان و حيوان و اشجار است و نيز ريشه‌هاى باريك درخت را نامند و عروق الصباغين را نيز نامند كه به فارسى زردچوبه گويند و بعضى گفته نباتيست زرد كه به فارسى اسپرك و به هندى تن نامند .

عروق اصف : بيخ كبر است .

عروق بيض : بعضى مستعجله و بعضى بوزيدان كه به هندى ستاورى نامند دانسته‌اند .

عروق احمر : فوة الصباغين است كه به فارسى روناس و به هندى منجيت و مجيت نيز نامند .

عرق الزعفران : عروق الصفر است كه عروق الصباغين و به فارسى زردچوبه و به هندى هلدى گويند .

عروق السوس : اصل السوس است .

عروق الصبغ : عروق الصباغين است .

عروق الصفر : عروق الزعفران است .

عروق الطيب و عروق الكافور : زرنباد است .

عروق فالوذج : ابو خلسا است كه شنجار نامند .

عروقا : چيزيست كه اهل نصيبين در سياهى موى مستعمل دارند و گفته‌اند اشراس است .

عروق سفر : مستعجله است .

عرهوم : عرجون است .

عرهون : فطر است .

عريرا : نانخواه است و عوشه را نيز گويند .

عريس السيل : بلغت مصر بشنين است .

عريض جدى : به معنى بزغاله است .

عريطه : عقرب است .

عريقيصاء و عريقصانه : حندقوقى است .

عريقطه : دابه‌ايست عريض شبيه به جعل .

عريكه سنام : بعير است يعنى كوهان شتر .

عرين : لحم است .

عرارى و عرارا : زعرور است .


( 1 ) . سماريس : ب .