مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٨٥٤

فصل الصاد مع النون

صمالم : لبن غليظ است .

صلمالخى : لبن بىطعم است .

صمره : به عربى لبنى است كه حدت نداشته باشد .

صمعريه : مار خبيث را نامند كه گزيده آن قابل علاج نباشد .

صمغ اجاص : صمغ فارسى است .

صمغ الاقاقيا : صمغ عربى است كه اقواى صموغ و از اجزاى ترياق كبير است .

صمغ الانجدان : حلتيت است كه به فارسى انگزد و انگوزه و به شيرازى انگشت كنده و به هندى هينك نامند صاحب ارشاد گفته صمغ انجدان اسود حلتيت منتن است .

صمغ البطم : علك البطم است كه به فارسى سقز نامند .

صمغ البحر : كهربا است .

صمغ البلسان : دهن بلسان است .

صمغ التنوب : زفت السفن است .

صمغ الحرشف و صمغ الكنگر : تراب القى است كه به فارسى كنگرزد و كنگرى نامند .

صمغ الجوز الرومى : كهربا است .

صمغ الداميثا : صمغ درختى است در بلاد فارس و بهترين آن صافى مايل به سرخى با حدت و حرافت قوى است شبيه به حلتيت در قوت مگر در كراهيت رايحه .

صمغ الزيتون : اسطرك است و به فارسى زد زيتون و به سريانى قاموز و زينا و به رومى دبيدمون اغريوس و به يونانى اورقيطادون نامند و آن صمغى است در رنگ شبيه به ياقوت سرخ مركب از قطرات صغار كه زبان را بگزد و آنچه شبيه به صمغ و عظيم القطرات املس باشد كه زبان را نگزد ردى و غير منتفع به است در طب .

صمغ السداب جبلى : ثافسيا است .

صمغ السداب برى : ثافسيا است كه منون نامند .

صمغ السرو : در جميع افعال مانند راتينج است .

صمغ الصنوبر : راتينج است .

صمغ الطرثوث و صمغ اشترغار : اشق است .

صمغ عربى : صمغ درخت قرط است .

صمغ الفارسى : مشهور به صمغ اجاص است و ليكن نزد اهل شيراز صمغ بادام برى است كه آن را از دو بادام نامند .

صمغ القتاد : كثيرا است .

صمغ الكرفس الجبلى : كماشير است .

صمغ الكمثرى : به فارسى زد امرود نامند و به شيرازى از دو امرود است بهترين آن مأخوذ از درخت كمثرى كهنه است .

صمغ كمكام و صمغ الضرو : حصى لبان است .

صمغ اللوز : به فارسى زدبادام و به شيرازى از دو بادام و به سريانى قاموز و لوز و به رومى ديندبيون قلعه و به يونانى ديندنيلوسى و صاحب تحفه نوشته زد كوله نامند و بهترين آن سفيد مأخوذ از درخت قريب العهد به غرس است .

صمغ المحروث : حلتيت است .

صمقه : به عربى لبنى است كه طعم آن زايل شده باشد .

صملاخ و صملوخ : چرك گوش است .

صمخه : به عربى اسم طعام بىگوشت است كه به فارسى كاچى نامند .

صملوخا : قملة النسر است .

صمه : اسم عربى مار نر است و اسد را نيز نامند و قنفذ ماده را ايضاً .

صمسيحون و صميصوحون : مرزنجوش است .

فصل الصاد مع النون

فصل الصاد مع النون

صناچه : قزوينى گفته نيست حيوانى بزرگتر از آن بر روى زمين و براى خود خانه مىسازد به قدر يك فرسخ و هر حيوانى را كه نظر بر آن افتد در ساعت مىميرد و چون نظر آن بر خودش افتد نيز مىميرد و استخوان آن مدت طولانى مىماند .

صنار : معرب چنار است كه به عربى دلب نامند .

صناخر : بره فربه است .

صنادل : حمار و بعير ضخم و صلب عظيم الرأس را نامند .

صنخر : خرماى خشك است .

صندل حديدى : حجر حديد است كه خماهان نامند .

صندل دانه : معرب آن صندل دانج و به يونانى مولى و به شيرازى هزاراسپند و به عربى حرمل عربى نامند و آن نوعى از سداب جبلى است .

صندل كاجول : به لغت تنكابن خف الغراب را نامند و آن قسمى از حلزون برى است .

صندقيس : اسرنج است .

صنط : قرظ است و سبط نيز نامند .

صنفى : از نوع زبون عود است دون قمارى و فوق قاقلى منسوب به صنف به فتح كه اسم موضعى است كه از آنجا مىآورند .

صن : به كسر صاد و تشديد نون بول ابل است .

صنوبرالارض : كمافيطوس است .

صنوبر هندى : ديودار است .

صن : اسم نباتى است كوچك برگ آن ريزه و ساق آن به قدر يك شبر و بالاى آن متشعب و گل آن زرد مايل با اندك سرخى و بعد ريختن گل آن غلافهاى بسيار باريك طولانى به باريكى سوزنى و بر هيأت خار هليون بجاى هر گلى سه سه عدد مىرويد و بيخ آن باريك و طعم آن مايل به تلخى جهت تحليل رياح نافع .