مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٨٥١

فصل الصاد مع الخاء المعجمه

شيذقان : طايرى است كه از طيور صيد و گفته‌اند صقر است يا شاهين .

شيذمان : ذئب است .

شير : به عربى نام شجر است و چوب آبنوس را نامند و به فارسى اسم لبن است خواه از حيوانات باشد يا از اشجار و نيز به فارسى اسد را نامند .

شيربا : شير برنج است .

شيربان : به تركى اسم سوسن است .

شيرنجشير : گويند شيطرج هندى است و گويند خربق است .

شيرج : دهن سمسم است كه دهن الحل و به فارسى روغن كنجد و شيره نامند .

شيراز : ريجار است .

شيرابه : خشخاش است .

شيرج التين : آب انجير را در آب طبخ دهند تا مهرّا گردد پس صاف كرده به قوام آورند .

شيرساد : به فارسى اسم حرمل است .

شيرينى : عناب است .

شيرگنجشك : به فارسى نام طايريست بزرگ از سباع طيور و خوراك آن جيفه است .

شيرگياه : به فارسى نام نبات يتوعى است كه در خضابات استعمال مىنمايند و به فارسى سوسپند و به هندى دودى نامند .

شيرلعاب : نام عسل است .

شيرماهى : اسم نوعى از ماهى است لذيذ كه به عربى تن و به هندى باكهه مچهلى نامند .

شيرمرغ : لبن خفاش است كه شيرزق نامند .

شيرمگس : عنكبوت است .

شيره : نوعى از شراب مركب از نبيذ است كه به فارسى بوزه نامند و بنگاب را نيز گويند و نيز برگ بنگ مخلوط با شراب نامند و به فارسى روغن كنجد را و به معنى آب انگور نيز آمده .

شيره خرما : سيلان خرما است و دوشاب آن .

شيرندون : به فارسى شبرم است .

شيش و شيشاء و شيص و شيصاء : خرمايى است كه استه آن بسته نشده باشد و نيز شيص اسم نوعى ماهى است .

شيشا : به هندى رصاص اسود است و آبگينه را نيز نامند .

شيشاك و شيشك : به فارسى گوسفند يك ساله را نامند و طيهوج را نيز .

شيشو و شيشون و شيشك : اسم فارسى طيهوج است .

شيشه : اسم فارسى زجاج است .

شيطان : به عربى حبه را نامند و نيز نوعى از زقوم را .

باب الصاد المهمله *

باب الصاد المهمله *

فصل الصاد مع الالف

فصل الصاد مع الالف

صابون القاف و صابون الثياب : شجره ابى مالك است .

صابون رقى : صابون عراقى است كه در قريه رق از اعمال شام سازند و آن مصنوع از زيت و پيه است .

صاتر و صاترى : صعتر است كه به فارسى اوشن نامند .

صاد : به عربى نام صفر و نحاس است يا نوعى از نحاس .

صاراداملاطا : وسخ الحمام است و يا وسخى كه در مواضع صراع كه به فارسى زورگرخانه نامند مجتمع گردد .

صادغ : ديك است جهت آنكه در ثلث آخر شب بسيار فرياد مىكند .

صارم : اسل است .

صارموريون : ذو ثلث ورقات است .

صاروان : لوف صغير است .

صاروج : معرب از ساروج فارسى است جهت آنكه صاد و جيم در كلمه عربى با هم يك جا جمع نمىگردد و آن چيزى است مصنوع از خاك و خاشاك و خاك رو به در هم با آب سرشته پخته يا آهك و آب سرشته كوبيده است به نحو خاص و اكثر حوضها و حمامات را از آن مىسازند .

صاره : لوف صغير است .

صاصه : جزر است .

صاغافايون و صاغافيون : سكبينج است .

صافر : ابو المليح است كه قبره نامند و به فارسى چكاوك .

صامت : نام ذهب و فضه است .

صامرزه : ماست بسيار ترش است .

فصل الصاد مع الباء الموحده

فصل الصاد مع الباء الموحده

صبارا : تمر هندى است .

صبار : نبات صبر است .

صبى : عصاره سنا مكى است كه از آن قرصها سازند به جهت اورام بغايت نافع .

صبار صبره : به ضم حجاره شديد غليظ است .

صبغ : به كسر به عربى ادام است كه به فارسى نان خورش نامند .

فصل الصاد مع الحاء المهمله

فصل الصاد مع الحاء المهمله

صحماء : به عربى بقله است .

صحيراء : بر وزن حميراء صنفى از لبن است .

صحيره : به فتح اول و كسر ثانى شير تازه دوشيده است كه جوش دهند و روغن در آن ريخته بياشامند .

فصل الصاد مع الخاء المعجمه

فصل الصاد مع الخاء المعجمه

صخره : به عربى نام سنگ صلب بزرگ است جمع آن صخر به