مخزن الأدوية ( ط . ج ) — الصفحة ٣٢١
حجر المحك
صداع و تقويت بصر مؤثر است . دستور احراق آن آنست كه در آتش سرخ كرده در شراب تا سه مرتبه اندازند تا سرد گردد پس ساييده استعمال نمايند .
حجر الكرك
حجر الكرك
به فتح كاف و راى مهمله و كاف و به راى معجمه نيز آمده .
ماهيت آن : سنگى است بسيار سفيد از هند و ساحل درياى آنجا خيزد كه دريا به كنار اندازد و قبل از حكاكى با كدورت و بعد از آن شفاف و سفيد مىگردد شبيه به حجر سلوان و بلور .
طبيعت آن : در آخر دويّم سرد و خشك و در اول سرد و در يبوست معتدل نيز گفته‌اند .
افعال و خواص آن : رادع و جالى و جهت خفقان و غثيان و عطش و التهاب و ذرور آن جهت رفع نزف الدم و اكتحال آن جهت رفع بياض مزمن و تازه و ازاله آثار قروح چشم و اعضا و سنون آن جهت جلاى دندان و رفع زردى آن جميع امراض رديه آن و آشاميدن طعام و شراب در قدح مصنوع از آن باعث سرور و رفع شرور مجالس و داشتن آن در منزل متباغضين به نحوى كه ندانند سبب الفت ايشان و نزد اهل هند و سند بسيار معتبر است و از آن مهره‌ها مىسازند و در موى مىكشند و مىگويند كه موى را دراز مىگرداند .
حجر الكلب
حجر الكلب
به فتح كاف و سكون لام و باى موحده .
ماهيت آن : سنگى است كه چون به طرف سگ اندازند سگ آن را به دندان گيرد و دور اندازد .
افعال و خواص آن : گفته‌اند در عداوت و تفرقه بسيار مؤثر است چون در شراب يا آب اندازند و از آن بنوشند و حاضر كردن آن در مجلس باعث عربده اهل آن مجلس و گذاشتن آن در برج كبوتران باعث گريختن آنها است .
حجر الكلى
حجر الكلى
به ضم كاف و فتح لام و يا .
ماهيت آن : سنگى است كه در گرده آدمى تكون مىيابد سرخ رنگ با كمودت مىباشد .
طبيعت آن : گرم و خشك .
افعال و خواص آن : گفته‌اند جهت تفتيت سنگ مثانه مؤثر و جهت تفتيت سنگ گرده بىمنفعت و اكتحال آن جهت بياض چشم مجرب است .
حجر اللبنى
حجر اللبنى
به فتح لام و باى موحده و كسر نون و ياى نسبت .
ماهيت آن : سنگى است اغبر با اندك شفافى و چون بسايند شيرين و ساييده آن مانند شير گردد و لهذا آن را حجر اللبنى نامند و از ارمنيه خيزد .
طبيعت آن : در دويّم سرد و در اول خشك .
افعال و خواص آن : قاطع نزف الدم و نفث الدم و حيض و مفتت حصات و جهت قرحه معده شرباً نافع و اكتحال آن جهت منع مواد و مورث يرقان و مصلح آن عسل .
مقدار شربت آن : نيم درهم .
بدل آن : شادنج است و بايد كه آن را در آب ساييده و حل نموده در حقه قلعى كرده هر وقت كه خواهند استعمال نمايند .
حجر اللوقواعرافس
حجر اللوقواعرافس
به ضم لام و سكون واو و فتح قاف و واو و الف و فتح عين و راى مهملتين و الف و ضم فا و سكون سين مهمله .
ماهيت آن : سنگى است كه گازران بر آن رخت مىشويند .
طبيعت آن : مجفف بىلذع .
افعال و خواص آن : جهت قطع سيلان مواد و اسهال و درد مثانه و نفث الدم و تجفيف جراحات شرباً و ذروراً نافع است .
حجر المثانه
حجر المثانه
به فتح ميم و ثاى مثلثه و الف و فتح نون و ها در آخر .
ماهيت آن : سنگى است كه در مثانه انسان تكون مىيابد .
طبيعت آن : گرم و خشك .
افعال و خواص آن : آشاميدن آن جهت تفتيت سنگ گرده مؤثر و جهت تفتيت سنگ مثانه بىاثر و اكتحال آن جهت بياض چشم مفيد است .
حجر المحك
حجر المحك
به كسر ميم و فتح حاى مهمله و سكون كاف به هندى كسوتى نامند .
ماهيت آن : سنگى است سياه ثقيل الوزن و بعضى اغبر نيز چون بخار دهان متواتر به آن برسد طعم زعفران از آن ظاهر گردد و چون آن را بر اعضا بمالند چرك را زايل گرداند و بعضى مردم از آن سنگ پا ترتيب مىدهند و چون طلا را بر آن بمالند و به نحوى كه خطى از آن بر آن ظاهر گردد نيكى و بدى و خالص و مغشوش آن از لون آن ظاهر گردد .
طبيعت آن : در دويّم سرد و خشك .
افعال و خواص آن : آشاميدن آن جهت عسر النفس و درد گرده و اكتحال آن با شير مرضعه پسر جهت رفع بياض و اصلاح طبقات عين و قروح آن بغايت نافع .