مجربات اكبرى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢١

در بيان بعضى از اصطلاحات اهل صناعت :

قاقله : الايچى ( هندى ) ، هيل ( فارسى ) ، هال ( عربى ) ، قطيداوس ( يونانى ) ، كرده موم ( فرنگى ) . ( فرهنگ مير )

قبض : يبوست .

قثاء : به ثاء مثلّثه اسم عربى خيارزه است كه خيار دراز و خيار چنبر گويند و در بعضى مكان طول او به قدر زرعى مىشود . ( تحفه )

قرطاس : به فارسى كاغذ نامند و مراد اطباء از آن كاغذ مصريست كه از ساق بردى و لعاب بشنين ترتيب دهند . ( تحفه )

قرع : به فارسى كدو و به تركى قباق نامند و دو قسم مىباشد : يكى را كدوى سبز و ديگرى را رومى گويند . ( تحفه )

قرنفل : ميخك .

قسط : كوشنه ( فارسى ) ، قسطس ( يونانى ) ، كت ، كته ، كطه ( هندى ) . ( فرهنگ مير ) .

قسط : بيخيست شبيه به بيخ لفاح و از نواحى هند خيزد و نباتش مفروش و بيساق و برگش عريض و سه قسم مىباشد يكى شيرين و سبك و سفيد و با عطرّيت و قسط بحرى و عربى نامند و قسمى مايل به سياهى و سبك و ستبر و كم بوى و تلخ او را قسط هندى نامند و قسمى مايل به سرخى و سنگين و در وزن شبيه به چوب شمشاد و خوشبو و بى تلخيست و از مطلق او مراد قسط شيرين است و بهترين او سفيد تازه كرم نخورده است كه اندك زبان را بگزد . ( تحفه )

قطن : پنبه

قلاع : از بيخ كندن .

قلع : محو كردن ، از بيخ كندن .

قمر : كنايه از فضّه است و او را اوّل نيز گويند .