سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — الصفحة ٦٦٠

از بستان السياحة ، قول ارسطو [ ى ] حكيم

هفتم : سران و سروران و سپهسالاران از اصحاب علم و قلم و پيران كهن‌سال و نجباى قوم باشند .

هشتم : لشكر از جماعت صحرانشين و ايلات كوهستان و دهستان جمع فرمايد .

نهم : مواجب و جيره و عليق لشكر از خزانه مرحمت شود [ و ] به جاى ديگر حواله نشود .

دهم : رعيت را به غايت ملاطفت و محافظت نمايد ، يك حقير رعيت را به ملك نفروشد .

يازدهم : خدمات متعدده به شخص واحد رجوع نفرمايد و هر كس را فراخور اهليت خدمت دهد .

دوازدهم : هر ديارى را خفيه و وقايع‌نگار تعيين كند كه پادشاه را از حال دوست و دشمن اطلاع دهند .

سيزدهم : پيوسته بر ترفيه حال درويشان و مسكينان و بيوه‌زنان همت گمارد .

چهاردهم : جهت فيصل امورات شرعيه در هر شهر و قصبه قاضى امين و شيخ متدين و مفتى دين‌دار بگمارد ، كه اهالى آن‌ها در بستر استراحت آسوده غنوده و دعاگو باشند .

پانزدهم : در تربيت اهل صنايع مبالغه فرمايد و مقرر دارد هر صاحب صنعت از حد خود تجاوز نكرده لباس به فراخور حال خود پوشد .

شانزدهم : خراج ديوانى را به مساوات اخذ و دريافت دارد و تعدى نكند .

هفدهم : در وقت صلح ، لشكر را به استعمال آلات حرب مشغول دارد و به كسالت و بطالت نگذارد .

هجدهم : به عموم رعايا فرمان رود كه در خانه آلات جنگ نگاه ندارند .

نوزدهم : رعيت را بيكار نگذارد و هر يك را به فراخور حال خود به كار بگمارد و اسباب كار را فراهم آرد .

بيستم : با زنان بسيار مصاحبت و معاشرت ننمايد .

بيست و يكم : در تكريم علماى دين و ذريهء خاتم النبيين ( صلعم ) و تعظيم حكماى معرفت قرين جهد نمايد .

بيست و دويم : يتيمان و بيوه‌زنان و پيران از كار افتاده را رعايت و محبت نمايد .

بيست و سيم : دونان بدگهر و غمازان زشت سير به درگاه راه ندهد .

بيست و چهارم : در سياست تعجيل نكند تا آن‌كه كمال تحقيق و تفتيش به عمل آورد .

بيست و پنجم : هر شهر و قصبه را محله به محله نموده به كدخداى امين ديندار سپارد .