سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — الصفحة ٥١٤

پندنامهء يكى از ادبا كه در خور اين مقال بود

به بىرحمىاش بيخ و بن برمكن * كه بالله زنى تيشه بر خويشتن

كسان برخورند از جوانى و بخت * كه بر زيردستان نگيرند سخت

شنيدى ز فرماندهء دادگر * تو پندى كه بايد نوشتن به زر

بيان كرد معنى باج و خراج * تكاليف هر صاحب تخت و تاج

كه باج از پى ساز لشكر بود * كه لشكر نگهبان كشور بود

كنون اندكى بشنو از حال ما * ز زشتىّ اقوال و افعال ما

ز بعد اتابك امير كبير * كه حقش به عقبى شود دستگير

بدى دخل ايران ز خرجش زياد * بياور ز تاريخ حالش به ياد

چو شاه شهيد از گزند عدو * شدى سوى جنت به چهر نكو

به پنجاه سال آن‌چه شد جمع مال * به پنجش ربودند رندان حال

ندانم كجا رفت آن گنج‌ها * كه شد جمع با آن همه رنج‌ها

همان به كه گويم خزانه نبود * وگر بود دزدش چسان در ربود

نگشتند قانع بدين كار باز * وسايس روان شد به دربار باز

هواى بتان فرنگى نژاد * دگر بارشان در به سر اوفتاد

به وضعى كه خود كرده ما را مزاج * به جز كاميابى نباشد علاج

به فكر آمدندى چه چاره كنند * چسان خرج ره را اداره كنند

ولى قصدشان بود امر دگر * كه در محو دولت كنندى هنر

وزيرى كه در محو دولت بسى * تعب‌ها كشد در ره ناكسى

كه دشمن به دين و به آئين ماست * به ظاهر محب شمالين ماست

بياراست مجلس ز خاصان خويش * سخن راند با جمله ياران خويش

پى مصلحت مجلس آراستند * نشستند و گفتند و برخاستند

شد اين رأى : بايد به شه عرض كرد * ز همسايگان مبلغى قرض كرد

اگر رهن خواهند بخشيم زود * عوض دخل گمرك به اصل و به سود

شه روس با شاه ايران زمين * دم از دوستى مىزند باليقين

ازو آن‌چه خواهيم سازد عطا * كند حق ديرينهء ما ادا

يكى گفت : ملت نگردد خموش * دگر گفت : كو خلق را چشم و گوش ؟

يكى گفت : اين راه صعب است و پيچ * دگر گفت : عاشق نترسد ز هيچ !