سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٠
صورت مكتوب نمرهء شانزده مشهدى حسن كرمانى از طهران
صورت مكتوب نمرهء شانزده مشهدى حسن كرمانى از طهران
صورت مكتوب نمرهء شانزده مشهدى حسن كرمانى از طهران
فدايت شوم . بعد از دعاى سلامتى وجود شريف اظهار تشكر و امتنان از مرحمت جناب‌عالى مىنمايم . دو ثوب عباى شامى و دو توپ قماش مصرى به توسط حاجى احمد خراسانى رسيد . خدا به حق آل عبا به عمر و دولت شما بركت عطا فرمايد !
در عرايض سابقه عرض شده بود كه درباريان در فكر استقراض هستند . عاقبت ، اين استقراض از دولت روس جابه‌جا شد و بيست كرور گرفتند . گمركات را هم در مقابل تأمينات دادند تا هفتاد و پنج سال به سود صد پنج . تنزيل گران نيست ، چه آن هم از جاى ديگر قرض كرده است ، كمتر از اين نمىشد . البته چيزى كه هست شرايطش ناموس‌شكنانه است و دولت روس امتيازات بزرگ ايران ويران‌كن در سايهء اين استقراض حاصل نمود - كه شرح آن درين عريضه نگنجد - و عمل صرافيهء آن هم فوق تصور است . در روزنامهء رسمى اعلان شد كه دولت ايران از خسارت لغو عمل رژى متضرر و مقروض بود به سود گزاف . از اين رو ، استقراضش لازم آمد كه قرض انگليس را بدهد ، و بعض مواجب نوكر و قروض غير رسمى را هم كه دارد به بانك‌ها بپردازد و بند اهواز را هم ببندد ، به قزوين هم آب بياورد . باقى را هم يك بانك دولتى باز كند كه از ملزومات است ، چه اين بانك شاهنشاهى و غيره خون مردم را ، خصوصا بيوه‌زنان را ، مانند زالو مىمكد .
اهالى ، اول جهت اين مصارفى كه اعلان شده بود ، رضا به استقراض دادند ، يعنى ساكت شدند ، ولى از مصارفى كه ذكر شده بود به هيچ كدام صرف نكردند . گويا قرضهء رژى را روس‌ها خود از اين وجه دادند كه دست رقيب‌شان يك‌دفعه كوتاه شود . در افواه ، بعد از استقراض مشهور شد كه قبلهء عالم سفر فرنگستان خواهند فرمود ، لكن كسى باور نمىكرد . حالا گويا محقق شده ، چه ، يك ماه است رسما اعلان دادند و در تدارك نشان و تهيهء سفر فرنگستان مىباشند . يك نفر ارمنى ده هزار تومان به صدر اعظم پيشكش كرد كه نشان‌ها را او تدارك نمايد ، ليكن صنيع الممالك دوازده هزار تومان داد به او واگذار كردند . ديروز پسرش را به اسلامبول فرستاده ، از قرارى كه ذكر مىكنند ، عمل نشان‌ها بالغ به صد و پنجاه هزار تومان است . يكايك مداخل دارد . همهء رقيبان صنيع الممالك بر اين مدخول هنگفت او حسد مىبرند . امروز عموم گردن‌كشان عتيق و جديد دست و پاى