كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٨

نقد از ارباب رأى و قياس « 1 »

گمانت آنكه دانائى و دانا را نيارى ديد * ز بس بغضى كز ايشان در دل از خبث روان بينى

سر و كارت نمىباشد مگر با ابله و نادان * كه شايد خويش را ممتاز ز ابناى زمان بينى

نمىخواهى كه پا باشى به راه حق روان گردى * همىخواهى كه سر باشى و تعظيم از خسان بينى

به چشم همگنان خوارى و مردود در يزدان * ندارى ليك چشم دل كه تا ردّ هوان بينى

تو عزّت خواستى زين مكر ، جُز خوارى نشد حاصل * چو با حق مكر انديشى بسوى خود روان بينى

سزاوار رياست نيست پندارى به غير از تو * نقيض خويش در هر گوشه‌اى از بهر آن بينى

هزاران هم چو تو هستند و هر يك اين گمان دارند * اگر انصاف دارى خويش را چون همگنان بينى

تو نزد خصم خود آنى كه او نزد تو بىفرقى * ترا او آن‌چنان بيند كه او را آن‌چنان بينى

ز جمعيت در اوقات نماز آن مطلب افتاده * كه تاليف قلوب اندر ميان مؤمنان بينى

تو تفريق قلوب از راه جمعيت كنى حاصل * ثوابى نيز مىخواهى كه از پهلوى آن بينى

سرت خوش زينكه خود را سرور بل هم اضلّ يا بى * دلت خوش ز آنكه خود را مقتداى ابلهان بينى

چه مىنازى بدين تحصيل ظن از گفته‌هاى قوم * چه مىبالى به خود خود را چو برتر از خران بينى

بيا بگذر ازين وادى بعلم خود مكن شادى * نه علمست آنكه نتوان آنچه مىگويم در آن بينى