كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٨

تجديد مطلع

به خذلان او ، معصيت مىكنى * چو دارى ازو قدرت فعل آن

ازو حول و قوّت رسد دم بدم * ولى اختياريست ما را در آن

نه چون اختيارى كه دارد خدا * كه ما مستعينيم و او مستعان

بود آن ما فرع آن اختيار * بود اختيارى فروتر از آن

خدا در تو خواهش پديد آورد * پس از خواهش خويش و آنگه توان

نخواهى توان ، تا نخواهد خدا * نخواهد جُز آن را كه هستى بر آن

كند ذات تو آنچه را ، اقتضا * بود اختيار تو بر وفق آن

تو خود مىكنى ، آنچه خود مىكنى * كه ذات تو دارد تقاضاى آن

ندارى اگر قدرت و اختيار * عتاب از چه دارى تو با بندگان

چرا بندهء خويش را مىزنى * كه كردى چنين و نكردى چنان

رسد بنده را عذر آن خواستن * كه من آن نكردم ، خدا كرد آن

بود ديدهء جبريان ، كور ازين * بود چشم تفويضيان كور از آن

بود كور ، اين قوم را چشم راست * خدا را نبينند خواهش در آن

بود كور آن قوم را چشم چپ * نبينند خواهش ز خود در ميان

بود بين امرين ، امرى عظيم * نبيند ولى ديدهء اين و آن

از آن كرد ما را خدا امر و نهى * كه در نيك و بدمان كند امتحان

جدا تا شود عاصى از متّقى * رود تا جحيم آن و اين تا جنان

ولى عاقبت كرد ، پنهان ز ما * كه زاريم بر درگهش ناتوان

بر آن در در امّيد باشيم و بيم * كه آخر چه خواهد شد از ما عيان

كه تا روى دل سوى حق آوريم * به يكباره دل بركنيم از جهان

سراپاى تن ، جمله ، زارى شويم * ز جان و دل آريم ، آه و فغان

بود كو كند نقص ما را تمام * بود بخشد او جرم ما رايگان

نهاده است لوحى به نزديك خود * كند محو و اثبات اشياء در آن

كه تا ما بر آن در ، تضرّع كنيم * بديها ، مگر محو گردد بدان

دلا رو بتاب از جهان خراب * اجل نامده زين جهان شو جهان

خوش آيد ترا ، يا بد آيد ، اجل * كه خواهى نخواهى رسد ناگهان

منه دل بمال و بكن دل ز جاه * بكارت نيايد ، نه اين و نه آن

به حق دل ببند و به حق دل بنه * كه يك دوست دارى بهر دو جهان

به فرزند و زن تا توان دل منه * كه خواهى جدا شد ازين و از آن