كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٦

نكوهش ابناى دنيا و ترغيب بعشق و انزوا

ز آنكه بسته است راههاى حلال * ننگ و ناموس ابلهان عوام

بسته ايمان و شرع و تقوى و دين * دست اصحاب عقل را ز حرام

نه توان يك نفس زدن به خوشى * نه توان دركشيد دم به دوام

نفسى چون توان زدن به خوشى * كه خوشى نيست در دل ايام

چون توان دركشيد دم چو خيال * نگذارد دمى به دل آرام

شادى نيست خالى از محنت * لذّتى نيست صافى از آلام

نزدايد كسى غمى ز دلى * نرسد از خوشى بدل پيغام

برنيايد ز شام چهرهء صبح * برنخيزد بصبح پردهء شام

دوست با دوست مىنگيرد انس * يار با يار مىنگردد رام

اين نگيرد دمى به آن « 1 » الفت * او ندارد به نزد اين آرام

نكند او قضاى حاجت اين * نكند اين به امر او اقدام

هيچ سر را سرى فرونايد * هيچ دل را دلى نگردد رام

همه از هم رميده در باطن * وز برونشان بود سلام و كلام

همه از يكدگر گريزانند * گرچه دارند صحبتى به دوام

صحبت بانفاق مىدارند * به زبانشان دعا به دل دشنام

نيست يك ذرّه در دلى گوئى * خوى ايمان و سنّت اسلام

الفت مقتضاى ايمان كو * با صفا و وفا چه كرد ايّام

نيست ز آداب شرع جز حرفى * نيست ز اخلاق دين به غير از نام

غير اسمى نماند از ايمان * غير رسمى نماند از اسلام

نيست تفويض جُز در امر فراق * نيست تسليم غير حرف سلام

هر كسى عقل خويش را پيرو * هر كسى نفس خويش راست امام

همه با جهل دعوى دانش * همه با عجز ، تيغ خون‌آشام « 2 »


( 1 ) - ج - دمى به او . ( 2 ) - بيت اضافه : مطلعى ديگرم رسيد از غيب * تازى و تازيانه هر خام ايّها المدّعون فى الاسلام * ايّها العاكفون للاصنام