كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٤

ترغيب نفس بكندن دل از دنيا و مهيّا شدن سفر عقبى

نباشد مرگ الّا ، هوشيارى * نمىترسد ز مردن ، مرد هُشيار

نسازد اهل دل را مرگ ، غمگين * نباشد عارفان را مرگ ، دشوار

بود از زندگانى مرگ ، خوش‌تر * كه جان را از بدن سازد سبكبار

رهاند جان و تن را از كشاكش * گشايَد بندها از جان به‌يك‌بار

به تن آب و هوا تا چند ، دربند ؟ * روان بايد روان گردد سوى يار

بجز آن را كه سازد برگِ مرگى * نباشد زندگى كس را سزاوار

كه اينجا جاى اضداد و ستيز است * دو كس با هم نباشد مستمر يار

ولى بىغم درين عالم ، نباشد * اگر باشد بقايش نيست ، بسيار

شود شادى غم و غم مرگ گردد * جوانى پيرى و پيرى شود عار

نباشد هيچ حالى را ، بقائى * برد هر سال رشگ از پار و پيرار

ز من پرسى ، نمىخواهم دگر عيش * مگر بهر رفاه حال آن دار

به نزدم گشت آسان دادن جان * كزين پس زندگانى گشت دشوار

نمىآيد ز دست آن كار يكدست * نه از پا آيد آن رفتار هموار

نه از چشم آيد ابصار دقايق * نه از گوش استماع راز و اسرار

نه حفظى ماند و نه راى و نه تدبير * شد انديشه عليل ، افكار ، افگار

نه مو را رنگ و نه رو را طراوت * نه جان را دل ، نه دل را جان بيدار

هوس از سر ، هوا از دل ، برون شد * بدن شد سست و جان افسرد از كار

نشاط عمر طى شد ، رفته ، رفته * بساط عيش و عشرت گشت طومار

نه نور خلوت و نه ذوق صحبت * نه يار از من برد حظ نى من از يار

نه تن را ماند نيروى عبادت * نه در آلات فكرت قوّت كار

همه احوال دنيا گشت مختل * همه اقبال گردون گشت ادبار

هموم جان همه تدبير تن شد * تن از بىطاقتى افتاد از كار

ز من بگرفت دنيا دادهء خود * پس از گرمى و لطف و مهر بسيار

بلندم كرد اوّل ، رفته ، رفته * فكند آهسته آهسته نگونسار

تنم از مهر گردون ، بىمدد شد * چراغ عيش شد بىروغن و تار

شناسانيد قدر و غدر خود را * به قدر قدر من ، دنياى غدّار

شناسا شد به اهلش نيز جانم * شد اهل عزّتش در چشم من خوار