كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٣

وصف قريه قمصر از قراى كاشان مثنوى

آن مجلس درس علم بىريب * و آن فيض كه مىرسيد از غيب

آن صحبت روزها و شبها * و آن الفت و انس و قرب دلها

جمعيت يكدلان به تنها * جانها مىريخت در بدن‌ها

يك ياد ز صحبت حريفان * صد ياد ز خلوت دل و جان

سير تنها بود در آنجا * روح تنهاى بىسر و پا

از خلوت خويش راز گويم * با حال مقام بازگويم

ياد بر و بوم آن حوالى * دل را كند از ملال خالى

ياد سرچشمهء جزاوند « 1 » * مهتاب شبان و يار دلبند

ياد سربيشه و كبودر « 2 » * آن جوهر و جور « 3 » آن نكوتر

آن چشمهء سرد « 4 » قل هو اللّه * و آن گرم « 5 » ز صنع صبغة اللّه

آن لاى سفيد « 6 » و آن ورندان « 7 » * آن گرگش « 8 » و آن فلان و به همان

دو چشمهء گرم و سرد آن ده * كه نام شده است هر دو را « كه » « 9 »

آن سايهء بيد بىورودش * و آن پاى چنار بيخ رودش

آن رسنهء سردهار و مرغو « 10 » * و آن قزائان و آن لب جو

( 1 ) - جزاوند نام قنات و باغاتى است كه در ضلع غربى قمصر پاى گدار ميدان واقع شده و ظاهرا در روزگار شاعر چشمه بوده و بعد تبديل به قنات شده است . ( 2 ) - سربيشه يكى از قنواتى است كه در انتهاى كجگان « قزائان » و اول قمصر قرار دارد و جزء چشمه‌هاى رودخانه قمصر است امّا كبودر نيز از چشمه‌سارهاى رودخانه قمصر است و در كجگان قرار دارد . ( 3 ) - جوهر شناخته نشد اما جور از مراتع قمصر است كه منبع چشمه‌سارهاى رودخانه است . ( 4 ) دو قنات كه گرم و كه سرد در انتهاى بن‌رود « بيخ‌رود » جنوب قمصر ظاهر مىشود و هنوز هم جريان دارد . ( 5 ) دو قنات كه گرم و كه سرد در انتهاى بن‌رود « بيخ‌رود » جنوب قمصر ظاهر مىشود و هنوز هم جريان دارد . ( 6 ) لاى سفيد و ورندان دو مزرعه از مزارع قزائان است كه در اول جور قرار دارند . ( 7 ) لاى سفيد و ورندان دو مزرعه از مزارع قزائان است كه در اول جور قرار دارند . ( 8 ) گرگش دنباله كوههاى كركس است كه ظاهرا گرگش پارسى و كركس معرّب آن است . ( 9 ) دو قنات معروف به كه گرم و كه سرد پيش ازين معرفى شد . ( 10 ) سردهار و مرغو جزء مراتع جور است و در قزائان قرار دارد و « مرغو » منظور مرغابه‌هاست كه مرغزار است .