اكسير اعظم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٠
ذكر ادويهء يونانيه مفيد اقسام صرع
ذكر ادويهء يونانيه مفيد اقسام صرع
ذكر ادويهء يونانيه مفيد اقسام صرع
هر گاه بچهء خطاف را در زيادتى نور قمر بگيرند و شكم او بشكافند اگر دو سنگ يكى مختلف اللون و دوم يكرنگ برايد پس قبل از رسيدن آنها بر زمين در پوست شتر يا بچهء گاو گرفته بر صاحب صرع تعليق نمايند صرع زائل كند و بتجربهء شيخ الرئيس رسيده .
و اگر جلد پيشانى خر بگيرند و در عرض بشكافند بشقوق بسيار و بر سر مصروع آويزند بنوعى كه جلد مشقوق بر سر اسپ و كاد مىآويزند صرع تا يك سال زائل شود و پس بايد كه هر سال تجديد آن كنند و حجر الدجاج كه از معدهء ماگيان برنگ كبودى برايد تعليق او بر مصروع مزيل صرعست .
و طبرى گويد كه چرك گوش بغل در قطعهء جلد صره كرده بر سر صاحب صرع آويختن نفع مىكند .
و ديسقوريدوس گفته كه اگر الصابع الصفر كف كامل در خانه آويزند سكنهء آن را صرع نشود .
و رازى گويد كه شرب آن به قدر دو درم نيز دافع صرع است .
و ابن زهر گويد كه اگر قطعهء جلد اسد در ريسمان موى انسان بسته در گردن مصروع اويزند نافع بود و نوشيدن پنيرمايهء حيوانات خصوصاً خرگوش با سركه از مجرباتست و همچنين سنگ عقيق ساييده چون مكرر بنوشند فائده مىكند و شرب بندق هندى و سعوط آن در آب چقندر نيز نفع دهد .
و گويند كه سعوط او به وزن حبه به روغن بادام نافع است و سعوط استخوان سوختهء انسان شفا ميدهد از صرع .
و بعضى گويند كه يك مثقال از آن با شكر متواتر خوردن مجرب است .
و جالينوس گويد ديدم كه شخصى استخوان انسان بمصروعين ميداد و خلقى كثير از آن شفا مىيافت .
صاحب خلاصه مينوسد كه اگر استخوان سر آدمى همچون سرمه ساييده هر بامداد دو درم از آن بخورند تا سه روز جميع انواع صرع را سودمند است .
و اگر احياناً عود كند هفت سر مگس كنده با قدرى آب ساييده در بينى چكانند كه باذن الله تعالى ديگر عود نكند و حلتيت با سكنجبين خوردن بسيار نافع است .
و گويند كه فعل او مثل فاوانيا است وقتى كه سعوط كرده شود .
و ابن بيطار گفته كه خوردن عاقرقرحا با عسل سرشته به حسب مزاج مريض در ازالهء صرع مجرب است .
و مالقى گويد كه خوردن گوشت هدهد و سعوط به دماغ او مع سكره دافع صرعست و كذا دماغ خشك كرگس به قدر عدس در آب چقندر يا به طبيخ مرزنجوش مخلوط كرده سبعوط كردن .
و جالينوس گفته كه خوردن مارقشيشاى ذهنى با عسل نافع صرع است .
و هم او گويد كه خوردن سم خر سوخته يك مثقال مفيد صرعست .
هرمس گويد كه اگر از سم راست خر انگشترى ساخته و در انگشت دارند مصروع دور كند و كذا جگر حجل بريان به قدر يك مثقال با سركه خوردن بصرع نفع دهد .
بغدادى مينوسد كه سم خر اهلى يا وحشى سوخته نيم درم متواتر خوردن نفع مىكند و هر گاه جگر خر بريان كرده بخورند نافع بود .
و ابن نوح گويد كه گوشت حجل بريان و يا مطنجن به زيت يا روغن كنجد براى اصحاب صرع غذاى محمود است .
و رازى گويد كه خوردن گوشت ارنب مطبوخ بشبت و مشوى نافع صرع است .
ابن سرافيون گويد كه خوردن خربق در اين مرض بعد يا من مجرب است و سنا شافى است .
و صاحب خلاصهء التجارب نوشته كه خورانيدن جندبيدستر شربت كامل هر روز و غذاى چرب ساده در ازالهء صرع مجرب است .
سويدى گويد كه هر روز خوردن دو مثقال بيخ اقحوان تا سى روز مزيل صرع و مجرب من‌ست و بعضى براى صرع سوداوى يك مثقال از آن تجربه كرده‌اند و خوردن كبريت نيز مزيل صرع و مجرب و تناول سداب بستانى در آب عنب مجرب بلاتخلف‌ست و شم غاليه و كذا مشك شرباً و شماً و نفخاً و سعوطاً به روغن و كذاب آب شابانك بسداب و جندبيدستر و روغن تخم عود صليب پنج‌روز متواتر و كذا نخود سياه مساوق مطيب به زيت خوشبو و صعترا كلًا و كذا شرب غافث عراقى دو درم و كذا سكنجبين عسلى هر روز و كذا خصية الثعلب كبيرا كلًا و شعر انسان سوخته شموماً و كبريت احمر شرباً از مجربات او است و از اطباى ديگر نقل كرده كه شرب بيضهء سنگ‌پشت و سم چپ حمار وحش محرق و پر زانوى خر و اسپ و ثمر جعد رومى و انفحهء اسپ ماده و قنه و آب طبيخ نخود سياه دلك و تخم شاهسفرم و استخوان بز سوخته و افسنتين و حجر القمر و افتيمون و خون جدى و بول انسان و انفحهء مهر و حب صنوبر صنعار و قفر اليهود و سليخه و بلع جگر كبك در ساعتى كه ذبح كنند و گرم باشد نيم درم و اكل لحم حمار وحش در اول ماه چند روز و كذا جوف ابن عرس سوخته ساييده هر روز يك مثقال به شراب تا يك سال متواتر و همچنين دماغ او و لحم او و خون او تنها و به شراب و كذا پر اسپ به سركه و كذا نفحهء ارنب بمسكه يا به عسل يا تنها و كذا دماغ شتر خشك كرده به سركه در اول و وسط هر ماه و كذا خون خشك او و شرب ثمر آس برى يا برگ يا بيخ و يا شاخ او در شراب پخته و كذا قرن گوزن به شراب و كذا گل حنا يك درم به شراب و كذا مداومت اكل من و كذا از طلا و نقرهء خالص مساوى صفحه ساخته در شراب يك شبانه روز انداخته آن شراب نوشيدن و صفحهء مذكور بر صاحب صرع تعليق كردن و كذا ادمان شراب در ظرف طلا و كذا زهرهء سنگ‌پشت نهرى به عسل و كذا كهربا دو درم به سركه و كذا ظلف جاموش سوخته سوده مثقالى به آب و كذا زوفاى رطب بصمغ عربى و كذا مرارهء خروف خشك كرده سوده به سركه و كذا دماغ آن به سركه و يا خون او به شراب و يا به عسل و كذا فوه به عسل يا به شراب و لعق زهرهء به عسل و كذا زهرهء سلوى و كذا مرارهء سمانى و كذا زهرهء گوسفند و سعوط دماغ خروس يا زهرهء او و يا زهرهء سنگ‌پشت و يا خون او و يا دو حبه رته به شير دختران و يا زهرهء گرگ به يك حبهء مشك و يا سكبينج به شير دختر و يا زهرهء خرس و يا آب چقندر بدوام و يا بول قنفذ و خون او سه روز