نصوص الخصوص فى ترجمة الفصوص ( فارسى ) — الصفحة ٢٢

امّا حمد حقّ - ذات خود را

[ حمد حقّ در مقام جمع الهى ]

[ حمد حقّ در مقام جمع الهى ]

حقّ - جلّ جلاله - در مقام جمع الهى ، مر ذات نامتناهى خود را ، بر سه قسم باشد : قولى و فعلى و حالى .

امّا قولى - چنان كه در كتب آسمانى تعريف نفس خود فرمود ، به اكمل صفات .

امّا فعلى - چنان كه كمالات جمالى و جلالى را ، از غيب به شهادت ، و از باطن به ظاهر ، و از علم ، به عين ، رسانيد ، در محلّ ولايات .

امّا حالى - چنان كه خود به خود ، در ذات خود ، متجلّى شد ، به فيض اقدس اوّلى و ظهور نور ازلى ، به مقتضاى تجلّيات .

امّا حمد حقّ - ذات خود را

امّا حمد حقّ - ذات خود را

- جلّت عظمته - در مقام تفصيل ، كه مظاهر عبارت از آن است ، هم بر سه قسم باشد : قولى و فعلى و حالى .

امّا قولى - حمد لسان انسان است ؛ چنان كه در هر شريعت و ملّت ، جارى بر زبان انبياء ايشان است .

و امّا فعلى - اتيان بندگان به اعمال بدنى است از : طاعات و عبادات ؛ به آن معنى كه هر عضوى از اعضاء را مشغول گردانند به عملى و عبادتى كه به آن مخصوص است ، بر وجهى كه در شريعت نبىّ آن قوم منصوص است .

و امّا حالى - اشتغال روح و دل است به اتّصاف به كمالات علمى و عملى ، و اكتساب اخلاق الهى لم‌يزلى ، كه لسان نبى - صلعم - منبى از آن معانى ، به اين گشت كه :

« تخلّقوا باخلاق اللّه »

، پس در مقام جمع و تفصيل حامد و محمود ، و شاكر و مشكور و ذاكر و مذكور ، همه اوست ؛ و بر اوست ؛ و مر اوست كه الحمد للّه ،

لقد كنت دهرا قبل ان يكشف الغطا * اخالك أنّى ذاكر لك شاكر

فلمّا اضاء اللّيل اصبحت شاهدا * بأنّك مذكور و ذكر و ذاكر