مولانا جلال الدين ( زندگانى ، فلسفه ، آثار وگزيده اى از آنها ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٣

واپسين روزهاى حيات مولانا و عقيدهء او دربارهء مرگ :

نه صحت مىپذيرد . . . " « 1 »

ظاهرا غزل زير را در واپسين ايام حيات خويش ، با نزديك‌تر احساس كردن مرگ سروده است :

" عاشقانى كه باخبر ميرند * پيش معشوق چون شكر ميرند

از الست آب زندگى خوردند * لاجرم شيوهء دگر ميرند . . .

از فرشته گذشته‌اند بلطف * دور از ايشان كه چون بشر ميرند

چونك در عاشقى حشر كردند * نى چو اين مردم حشر ميرند

تو گمان مىكنى كه شيران نيز * چون سگان از برون در ميرند

بدود شاه جان به استقبال * چونك عشاق در سفر ميرند

همه روشن شوند چون خورشيد * چونك در پاى آن قمر ميرند

عاشقانى كه جان يكدگرند * همه در عشق همدگر ميرند

همه را آب عشق بر جگر است * همه آيند و در جگر ميرند

همه هستند همچو در يتيم * نه بر مادر و پدر ميرند

عاشقان جانب فلك پرند * منكران در تك سقر ميرند

عاشقان چشم غيب بگشايند * باقيان جمله كور و كر ميرند

و انك شبها نخفته‌اند ز بيم * جمله بىخوف و بىخطر ميرند

و انك اينجا علف‌پرست بدند * گاو بودند و همچو خر ميرند

و انك امروز آن نظر جستند * شاد و خندان در آن نظر ميرند

شاهشان بر كنار لطف نهد * نى چنين خوار و مختصر ميرند

و انك اخلاق مصطفى جويند * چون ابو بكر و چون عمر ميرند

دور از ايشان فنا و مرگ و ليك * اين بتقدير گفتم ار ميرند " « 2 »

و فرياد برمىآورد كه :

" نيم آن شاه كه از تخت به تابوت روم * خالدين ابدا شد رقم منشورم " « 3 »

* * *


( 1 ) مكتوبات ، نامهء 128 ص 133 ( 2 ) كليات شمس ، ج 2 ، ص 246 ( 3 ) همان كتاب ، ج 4 ، ص 5