دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٢

نقش دعا و نيايش در بهداشت روانى و سلامت جسم

پزشكى درمان بيمارى نيست كه تمامى آن جاى خود دارد و وسيله و ابزار پزشكى را هم چنان بايد پاس داشت و ارج نهاد و صد البته كه از نظر خردورزان ، اين‌گونه دعاها و حرزها و اوراد و اذكار از احترام و عمل به مدارج مادّى آن نمىكاهند بلكه هم‌چنان‌كه بارها و به كرّات از طريق معصومين عليهم السّلام با طرح و تذكر برخى روايات و حوادث تاريخى در مورد پيامبرانى كه گاهى بر اثر غفلت يا بر پايه‌ى حكمت به بيمارى مبتلا مىشدند و صرفا دست به دعا برداشته و از خداوند مسألت مىنمودند كه ايشان را شفا عنايت فرمايد حضرت حق در پاسخ به ايشان مىفرمود : دارو و درمان در كنار دعا و تضرّع و درخواست اثر مىنهد و گاه ايشان را تأكيد بر درمان با دارو و پزشك رهنمون مىگرديد و سپس سفارش مىفرمود ؛ دعا و نيايش را هم در كنار درمان و دارو در رأس امور قرار دهند . چرا كه اثر دارو و درمان آنگاه صد چندان مىشود كه موتور محرك آن دعا باشد و صرف تكيه بر دعا از قاموس و عرصه‌ى معرفت دينى خارج است و مردود .

و اينك متحجران و قشرى مسلكان نبايد بىنگاه به اين‌گونه روايات و تحت تأثير احساسات جاهلانه تبليغ ناشيانه كنند . شرايط تاثيرگذارى دعا و حرز و اوراد و اذكار ، شرايط ويژه‌اى است كه بخشى از آن را برمىشمريم :

1 . دعا اوقات شريفه‌اى مىطلبد .

2 . حالت ويژه‌اى نياز دارد ( مانند در حال آمدن باران ، و در تعقيب نمازهاى واجب ، ميان اذان و اقامه ، هنگام روزه بودن و وقت وزيدن باد و غيره ) .

3 . دعاكننده با طهارت باشد .

4 . رو به قبله باشد .

5 . دست‌هاى خود را به سمت آسمان بلند نمايد .

6 . تضرّع و زارى كند و با خضوع و خوف و خشيت عرض ادب كند .

7 . ايمان داشته باشد كه دعاى او مستجاب شده و دعايش مردود نخواهد بود .

8 . اصرار به دعا كند و لااقل سه مرتبه آن را تكرار نمايد .

9 . قبل از دعا ذكر خداى متعال گويد و تمجيد و تعظيم او كند و بر محمد و آل او صلوات فرستد .

10 . از گناهان خود پشيمان بوده و توبه كند و اگر ظلم و ستمى بر گردن اوست ادا يا عزم به اداى آن نمايد .