دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٨٥
حكمت چگونگى بعضى از اعضاى بدن
در مجلس مأمون عباسى از امام رضا عليه السّلام « ضباع بن مضر هندى » و « عمران صابى » سوالاتى كردند كه حضرت جواب آنها را يك‌به‌يك براساس منطق علمى و معرفت دينى فرمودند :
« عمران » سؤال كرد : آيا چشم پديده‌ها را مىبيند يا روح ؟
امام رضا عليه السّلام فرمود : چشم ، يك قطعه چربى است كه بخشى از آن سفيد است و بخشى سياه و رؤيت كار روح است و دليل آن اين است كه وقتى به چشم نگاه كنى شكل خود را در وسط آن مشاهده مىكنى و انسان فقط در آب و آينه و مانند آن شكل خود را مشاهده مىكند .
« ضباع » سؤال كرد : پس چرا زمانى كه انسان نابينا مىشود روح باقى است درحالىكه بينايى از بين مىرود ؟
امام رضا عليه السّلام فرمود : مثل اينكه خورشيد طلوع مىكند ولى تاريكى ، آن را مىپوشاند .
« ضباع » گفت : روح كجا مىرود ؟
امام رضا عليه السّلام فرمود : نورى كه از پنجره به داخل اتاق مىتابد زمانى كه جلوى پنجره را مسدود كنى نور داخل اتاق به كجا مىرود ؟
« ضباع » گفت : براى من توضيح بده !
امام فرمود : جايگاه روح در مغز است و شعاع آن در بدن اثر مىگذارد ، همان‌طور كه خورشيد مركزش در آسمان و شعاع آن بر روى زمين پخش مىگردد پس زمانى كه خورشيد غايب شود خورشيدى نيست همچنين زمانى كه سر از بدن جدا شود در بدن روحى نيست .
« ضباع » پرسيد : چرا مرد ريش دارد ولى زن ندارد ؟
امام رضا عليه السّلام فرمود : خداوند مردان را به وسيله‌ى ريش زينت داد و فضيلت بخشيد و مردان را از زنان متمايز ساخت .
عمران پرسيد چه اشكالى داشت زن مرد مىشد و مرد زن ؟
امام رضا عليه السّلام فرمود : زمانى كه زن حامله است ، اگر پسر در رحم در جايگاه دختر قرار گيرد دختر مىشود و اگر دختر در رحم در جايگاه پسر قرار گيرد پسر مىشود . موضع پسر در طرف راست رحم و موضع دختر در طرف چپ رحم است . امكان اين هم هست كه مادر