دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧١
اثر سياه‌دانه در اندام‌هاى ظاهرى
« ابو على سينا » در كتاب قانون طب ، مبسوطا پيرامون سياه‌دانه ( شونيز ) سخن گفته است . تحقيقات اين دانشمند ايرانى كه آميزه‌اى از تجربيات گذشتگان و پژوهش‌هاى خود اوست ، سياه‌دانه را چنين معرفى مىكند : طبيعت و مزاج سياه‌دانه : گرم و خشك است .
خاصيت : تند و تيز ، تكه‌كننده‌ى بلغم ، زداينده ، بادشكن ، و بسيار تنقيه‌كننده ( پاك‌كننده‌ى بدن از سموم ) است .
اثر سياه‌دانه در اندام‌هاى ظاهرى
اثر سياه‌دانه در اندام‌هاى ظاهرى
زگيل‌هاى واژگون ( منكوسه ) را از بين مىبرد . خال‌ها را مىزدايد و در علاج بهك ( نوعى پيسى ) و برص مفيد است .
ورم و جوش : سياه‌دانه با سركه داروى جوش چركى است و ورم بلغمى سخت را علاج است .
قرحه ( جوش چركين ) : اگر آن را با سركه بر قرحه‌اى كه بلغمى و گرم و چركين مىباشد گذارند مفيد است .
سر : سياه‌دانه داروى زكام است به‌ويژه اگر در روغن سرخ كنند . و اگر آن را در وصله‌ى كتان ( تكه پارچه‌اى كتانى ) بپيچند و بر پيشانى مالند درد سر را از بين ببرد . اگر شبى در سركه باشد و فرداى آن روز آن را بسايند و بو كشند در علاج سردرد مزمن و كجى دهن بسيار مفيد است . « سياه‌دانه » سبب باز شدن گرفتگىهاى پالايشگاه ( كبد ) است .
آب‌پز سياه‌دانه را با سركه مزمزه كنند درد دندان تسكين يابد و اگر با چوب صنوبر آب‌پز شود ، در تسكين درد دندان مؤثرتر است .
چشم : سياه‌دانه را بسايند و گرد آن را با روغن زنبق مخلوط كنند و به بينى كشند ابتداى آب آمدن از چشم را جلوگيرى مىنمايد .
نفس‌كش : با نطرون تناول شود براى درمان انتصاب‌النفس ( بلندى نفس ) مفيد است .
اندام‌هاى راننده : سياه‌دانه را بخورند يا بر ناف مالند داروى كرم و كرم كدو است و اگر چند روزى آن را با آب به كار برند ، حيض را راه اندازد . نيز اگر با عسل و آب گرم تناول نمايند براى سنگ كليه و مثانه نافع است .
تب‌ها : در علاج دردهاى بلغمى و سوداوى بسيار دواى خوبى است .
زهرها : اگر يك درهم ( نيم مثقال ) از سياه‌دانه را خورند پادزهر نيش رتيل است .
همچنين حشرات از دود آن مىگريزند . بعضى عقيده دارند كه زياد خوردنش مىميراند .