چهارده رساله ( فارسى ) — الصفحة ١١٥

باب دوم در شرح فرق خوارج

فرقت يازدهم شعيبيان‌اند اينان اصحاب شعيب بن محمدند گفتار ايشان آن است كه بنده مكتسب بود نه موجد و در گفتار ديگر فرق خوارج هم موافق باشند .

فرقت دوازدهم حازميان‌اند اينان اصحاب حازم‌اند و بموافات « 1 » گويند .

فرقت سيزدهم ثعلبيان‌اند پيروان ثعلب بن عامر بولايت اطفال گويند از حسين ولادت تا وقت تكليف جز آنكه پس از بلوغ گناه كنند .

فرقت چهاردهم اخنسيان‌اند پيروان اخنس بن قيس باشند اينان از هر كس كه در شهرستان مخالفان ايشان ساكن شود تبرّى كنند هر چند كه او از موافقان باشد .

فرقت پانزدهم معبديان‌اند ايشان اصحاب معبدند كه نكاح زنان كه بر - خلاف دين آنان باشند جايز نشمارند ؟

فرقت شانزدهم رشيديان‌اند ايشان در زكات يكدهم را واجب دانند و هيچ فرق در جنس زكوى نگذارند آنچه از آب باران و يا از آب چاه مشروب شده باشد همين حكم دارد .

فرقت هفدهم مكرميانند كه پيروان مكرّم‌اند .

بمذهب ايشان تارك الصلاة كافر است بدان سبب حكم بكفر كنند كه او به خدا جاهل است « 2 » .

فرقه هيجدهم معلوميان و مجهوليان‌اند امّا معلوميّه گويند هر كس خدا را نشناسد و همه اسماء او نداند كافرست ولى مجهوليّه گفته‌اند معرفت همه اسما واجب نيست « 3 » .

فرقت نوزدهم اباضيان‌اند ايشان پيروان عبد اللّه بن اباض باشند كه در زمان


( 1 ) - حسن عاقبت و سوء خاتمت علت دوست داشتن يا بيزارى جستن خداوندست و ملاك پايان عمر و آخر امرست ( 2 ) شيخ فريد الدين معروف بعطار نيشابورى گويد دلى كو غافل از حق يك زمان است * در آن دم كافرست اما نهان است اگر آن غافلى پيوسته بودى * در اسلام بر وى بسته بودى ( 3 ) بلكه شناسائى خدا در آنست كه برخى از اسماء و صفات نشناسد .