مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — الصفحة ١٦٢
قريه قه
از طرف طول با سر بيل آن خاك نم دار را چاك زده به قدر ده دوازده تخمه هندوانه كه روز قبل به آب ريخته‌اند در آن ريزند و دو طرف خاك را بهم آورند . بعد از هفته از آن نم تخمه‌ها مجتمعا سبز شوند و چون چهار برگ و شش برگ گردند هر چالى را يك بوته گذاشته زايد بر آن را از دم خاك قطع كنند يا از ريشه بر كنند . اما دليل آنكه هر چالى را ده دوازده تخمه ريزند و بعد همه را بر كنده و يكى را واگذارند اينكه شايد قبل از سبز شدن و برآوردن از خاك بارشى ببارد و روى آن را گل كند و از تابش آفتاب تخته شود و بخشكد ، اگر يكى دو تخمه [ 132 پ ] در خاك باشد قوت شكافتن نيارد و در زير خاك فاسد گردد ولى چون زياد باشند متفقا سر بر كشند و آن خاك تخته شده را بلند كنند و آشكار گردند . خلاصه آن زراعت حاجت به آب ندارد تا زمانى كه بوته‌ها پهن شوند و شاخه‌ها از اطراف دراز كنند . آنوقت بقاعده و روزقهء دوازده زيادتر و كمتر آب نمايند و تا اواخر پائيز نمو كنند و سه چهار كرت حاصل دهند و بسيار ديده شده كه از يك بوته سه نوبت هر نوبتى چند هندوانهء يك منى چيده‌اند و اين نوع هندوانه كشتن را زرّاع كاشان پشه‌كار « 1 » گويند .
و ثانيا بايد دانست كه در كاشان زراعت ديم متداول و معتبر نيست مگر زراعت هندوانه كه در سمت ريگستان سالهاى و شن سال اول حمل در دامنه‌هاى بندريگ بىشخم و شيار باسر بيل زمين را چاك زده تخمه بريزند و چون سبز شود و شش برگ گردد هر چالى را يك بوته گذارند و از پى كار خود روند [ 124 ر ] و چون بثمر رسد ديده‌بان گمارند و تا اواخر پائيز سه چهار دست هندوانه بزرگ ممتاز بچينند .
( 1 ) - پشه كار يعنى پشته كار . ( حاشيه )