مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — الصفحة ١١٦

باب دوم از فصل دوم قراء و مزارع و محل زراعت كجا و نام چه و قاعدهء زراعت چه نوع است ؟

و الآن محل هر حصارى باسم محله‌اى ناميده مىشود ، مثل آنكه موضع [ 96 ر ] قلعهء كلهران را محلهء كلهر مينامند و موضع قلعهء چهل دختران را محلهء چهل دختران گويند و كذلك محلهء پشت عمارت و محلهء سرپله و محلهء دمغاچيان و كوچهء باشيه و نظاير آن .

و يكى از قلعجات قديمى قلعهء سى ارگ « 1 » است و بالفعل تل خاكى است و بانى بنايش اصلا معلوم نيست . در ميان كاشان و فين واقع [ است ] گويند چون خاك آن موضع كه مبناى آن قلعه است بالنسبة از خاك اطرافش سفيدتر است موسوم به سپيدارگ « 2 » شده و از كثرت استعمال سى ارگش نامند ، العهدة على من قال .

و يكى ديگر قلعهء مزرعهء سفيد آب است كه در ميان فين سفلى و مزرعهء لتحر در ابتداى دامنه واقع گشته . آن نيز مفقود الآثار است ولى معلوم مىشود كه قلعهء بزرگ و حصنى حصين بوده . گويند سفيداب از نتايج بهمن بن اسفنديار است و بضرورتى در اين حدود آمده و مسكن نموده ، اصل آن مزرعه و آن قلعه از مستحدثات او و موسوم باسم او است .

و يكى ديگر قلعهء صفيه است كه در سمت شرقى باغ شاه صفى - آباد متصل به آن باغ [ 96 پ ] برپا بوده و نظر به آنكه زرّاع و ملاك كاشان خاكهاى عمارات مندرسهء خاليهء باليه را عوض خاشاك بر شوت


( 1 ) - منظور تپهء « سيلك » است كه حفارى شده و آثار قديم از آنجا بدست آمده است و از قديمترين جاهائى است كه در حوزهء تمدن ايرانى حفارى شده است . ( ا . ا . ) ( 2 ) - و بعضى گفته‌اند سيه ارك بوده بدليل آنكه بعضى قلاع بقلعهء سفيد موسوم است . ( حاشيه )