مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — الصفحة ١٠٠
[ باب ششم ] از فصل اول سرآب كه از كوه بيرون مىشود و زيراب كه از زمين ميجوشد و چشمه كه از دامن كوه جارى مىشود و سيلاب كه در وقت بارندگى ميآيد و قنات و دولاب كجا هست و نامهاى آنها چيست و فيض كدام و خاصيت چه مىباشد ؟
و يكى ديگر استخر قريهء نياسر است و آن چنان است كه آب چشمه كه از آبشار تالار ميريزد بفاصلهء كمى وارد آن مىشود و آن را با سنگ و آهك ساخته‌اند ، يكصد ذرع در پنجاه ذرع طول و عرض و دو ذرع و نيم عمق آن است و [ 85 ر ] اطرافش درختهاى بيد و سنجد و صنوبر و سفيدار و چنار به يكديگر بافته و در زير دست آن موضعى است كه از انبوهى درختهاى بيد و جوز و غيره موسوم است به بيشه و آن استخر مشرف است به آن . از براى تفريح و زيست روزهاى تابستانى بهترين امكنهء آن قريه است .
و يكى ديگر از استخرهاى كاشان استخر مزرعهء فرح آباد جناب امين الدوله است ، و آن چنان است كه مجملى از وصف آن سابقا معروض شد . طول و عرض آن چهل و پنج ذرع در سى و هشت ذرع و عمق آن هفت چاريك ، از سنگ و آهك ساخته‌اند . اطرافش باشجار سايه‌دار و بالادار چندان سبز و خرم و درهم است كه قلم از وصفش عاجز . در تعريف آن به دو سه فرد از اشجار منوچهرى اكتفا مىشود :
سرو بالادار در پهلوى مورد * چون درازى در كنار كوتهى
بوستان افروز پيش ضيمران * چون نزارى پيش روى فربهى
بر سر هر شاخسارى مرغكى * بر زبان هريكى بسم اللهى [ 85 پ ]
و يكى ديگر از جمله استخرها استخر مزرعهء ملك آباد ملكى