بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى ) — الصفحة ٣
سوگنامه يادداشت براى چاپ دوم كتاب بلوچستان
سوگنامه يادداشت براى چاپ دوم كتاب بلوچستان
سوگنامه يادداشت براى چاپ دوم كتاب بلوچستان
در سحرگاه جمعهء سياه پنجم دىماه 1382 خورشيد بم سر برنكرده در خاك و خون نشست . ساعت‌ها بر 24 : 5 بامداد جاودانه ايستادند . تاريخ فروريخت . آخر زمان فرارسيد و هفتاد هزار نهر خون در سياهى مرگ به آبيارى نخل‌هاى مويان جارى شدند .
شهر من مرد ! بيست و چهار ساعت قبل از زلزله بم را ترك كردم . چهل و هشت ساعت پس از زلزله با ويرانه‌هاى تاريخ بازگشتم تا آوارهاى سه هزار ساله را در جستجو پيكرهاى عزيزان و همخونان و همسايگان و همشهريانم بكاوم و زير و رو كنم .
غبار تاريخ و سوده‌هاى « زمرد كوير » در دشت پراكنده بودند . قامت تاريخ فروريخته بود .
باد بر فراز ويرانه‌ها مويه مىكرد . نخل‌ها گيسو مىكندند .
چندى پيش از آن جمعهء سياه كتاب « بلوچستان در سالهاى . . . » را براى چاپ دوم به ناشر محترم سپرده بودم ، با اصلاحات لازم و با سپاسگزارىهاى لازم از آنانى كه اشتباهات چاپ نخست را يادآورى كرده بودند ، و خلاصه به پندار خودم ، با آخرين سخن‌ها ، فارغ از بازى روزگار بىكردار . . .
و امروز ، كه كتاب مراحل نهايى چاپ را مىگذراند ، دنيا ، دنياى روزى كه كتاب را براى چاپ سپردم نيست . بم من ، بم اين كتاب ، بم تاريخ ، در غبار تل اتلال خويش براى هميشه از سپهر هستى محو شد . بم ، كه روزگارى شهر تاريخ بود و هرخشت پى و ديوارش خود كتابى ، اينك تنها نامى در تاريخ است . من ، كه تا آن سحرگاه بىفجر با سرى برافراشته ، « بمى » بودم ، اينك با ناله فرياد مىزنم : « به كجاى اين شب تيره بياويزم قباى ژندهء خود را » ! بسيارى از آنانى كه مرا راهنمايى كرده بودند ديگر نيستند تا اين چاپ كتاب با رعايت راهنمايىهايشان نشان سپاس من باشد از الطافشان . بسيارى از جاىها و محلاتى در شهر بم كه در اين كتاب از آن‌ها نام برده شده است ، برخى از تصاويرى كه در اين كتاب آمده‌اند ، همه و همه اينك تنها غبارى هستند كه هنوز هم هواى دشت‌هاى جنوب شرق را به سنگينى مرگ كرده است .
امسال ، از خرماى نخل‌هاى بم شيرهء خون خواهد چكيد ؛ امسال خرماى بم مراسم اندوه و حسرت را بر مذاق جان‌ها خواهد نشاند .
آرى ، بم را ، دست در دست يكديگر ديگر بار خواهيم ساخت ؛ ولى ، حسرتا اين بم ، بم من نخواهد بود . . .
بم دروازهء بلوچستان است پس جا داشت كه در مقدمهء كتاب بلوچستان ياد سوكش به ميان آيد . . .
عبد الرضا سالار بهزادى مرداد 1383