احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣

تاريخچهء مختصر

شاعر تواناى زبان فارسي واردو بوده در تمجيد اين مسجد ميفرمايد « 1 » :

اگر در مسجد جامع درآيى * باوج پايهء طالع برآيى

زهى مسجد زهى محراب ومنبر * تعالى شانه اللّه أكبر

ستونها كاندرو برپايه بيني * حريف سدره وطوبى به بيني

شمارش سيصد واثنين وهفتاد * بباغ دين بجاى سرو وشمشاد

معلى خانقاهى همسر اوست * كه خلقي جبهه فرساى در اوست

ز بس انبوه مردم پنج نوبت * نباشد راه دروى ، بىصعوبت

ملك را بر لب اينجا هست لبيك * فلك را نيست ره بي « خلع نعليك » « 2 »

بىمورد نيست اگر قطعات ورباعيات فارسي ديگر را كه درين مسجد حكاكى شده است ، اينجا نقل كرده باشيم « 3 » :

خانقاهست اين مكان يا معبد اقصاستى * مسكن امن وأمان يا جنت الماواستى

قبلهء نو ، است يا سرچشمهء آب حيات * يا مگر از رحمت حق خيمه‌اى برپاستى

ديگرى :

اى دل اگرت مطلب فيض دو جهانست * أو بر در شاهنشه شاه همدانست

مقرون باجابت ز در اوست دعاها * عرشست درش بلكه از وعرش نشانست

ديگرى :

هر فيض كه در سابقهء هر دو جهانست * در پيروى حضرت شاه همدان است

شاه همدان آنكه شهنشه جهانست * اى خاك بر آن ديده كه در ريب وگمانست

ديگرى ( كه سال وفات على همداني را متضمن است ) :

چو شد از گاه احمد خاتم دين * ز هجرت هفتصد وست وثمانين « 4 »

برفت از عالم فانى بباقي * أمير هر دو عالم ، آل ياسين

ديگرى أيضا :

حضرت شاه همدان كريم * آيهء رحمت ز كلام قديم

گفت در دم آخر وتاريخ شد * خ خ بسم اللّه الرحمن الرحيم 786

در بالاى محراب مسجد رباعي زير منقوش است كه در آنجا از گفته‌هاى على همداني

( 1 ) - تذكرهء شعراى كشمير ( تكمله : جلد دوم ) ، ص 848 . ( 2 ) - آيهء 13 ، سورهء طه . ( 3 ) - منقول از نقش پارسى بر أحجار هند تاليف أستاذ على أصغر حكمت ، ص 68 - 69 . ( 4 ) - منسوب به مولانا محمد سرايى ، خلاصة المناقب برگ 94 آن .