مجموعه رسائل عوارف المعارف ( فارسى ) — الصفحة ٧٧

باب ششم در برابر كردن آفاق و انفس يعنى برابر كردن تن آدمى با عالم

حق‌تعالى در عالم فرمان راندن روح ماست در بدن مثلا اگر ما خواهيم چيزى بنويسيم اول ارادت از روح بدل ما مىرسد تا دل رگها و پيها را در حركت آورد و آنگاه انگشتان قلم را در حركت آورند آنگاه قلم مداد را در حركت آورد پس آنچه ارادت ما باشد نوشته شود از عربى و فارسى از نظم و نثر و همچنين حق‌تعالى چون خواهد كه در اين عالم چيزى پيدا شود اول ارادت او بعرش رسد و از عرش به ملائكه و از ملائكه به افلاك و از افلاك به كواكب و از كواكب به عناصر تا آنچه ارادت حق باشد پيدا شود و در عالم از نباتات و حيوانات و معدنيات پس در اين مثال ارادت روح بر دل مثال ارادت حق بر عرش و دل بجاى عرش و رگها بجاى ملائكه و انگشتان بجاى افلاك و كواكب بجاى قلم و عناصر بجاى مداد و مواليد بجاى خطوط و چون عارف بدين مقام رسد گويد همه چيزها را نيك بايد ديد بجاى خود به جهت آنكه موجودات آفريدگار حق است و همه نقش يد قدرت اويند و اگر خطى را گويد بد است خطّاط را بد گفته باشد و در اين معنى گفته‌اند

شعر

هر چيز كه هست آن‌چنان مىبايد * آن چيز كه آن‌چنان نمىبايد نيست