مجموعه رسائل عوارف المعارف ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

در بيان معرفت حج

گرچه بردى گوى طاعت از ملك * هم بعجز خويش خم زن چون فلك

اختيار خود برون كن از وجود * تا بيابى نقد اسرار سجود

چون برآوردى سر از تدبير كار * سهو خود را سجده سهوى بدار

نفس زنگى طبع دارد بوى يار * هرچه پيش آيد بگردان سوى يار

دولت هر دوجهانت داده‌اند * پنج نوبت بهر آنت داده‌اند

مالها دارى تو اى صاحب‌نصاب * حق درويشان بده گردن متاب

سرّ اين معنى نقد اين دنيا بدان * آيت مما رزقناهم بخوان

چيست دنيا با همه خشك و ترش * گر همه عقلست برخيز از سرش

هرچه دادنت برون آر و بپاش * اندرين معنى كم از خاكى مباش

گل شو و مىده نسيم دل‌فروز * همچو آتش هرك را يا بى مسوز

از جوانمردى برآمد نام مرد * حاتم طى بين كه در هيجا چه كرد

اهل عشرت چون بهم آميختند * جرعهء بر خاك مجلس ريختند

مور اگر پاى ملخ برخوان نهاد * آنچه بودش در بر مهمان نهاد

گر نكردى خود جوانمردى پديد * در جهان نه پير بودى نه مريد

آنچه مىبايد مريد از جمله پيش * مايه‌دارست از زكات پير خويش

چون گدا را از توانگر مىرسد * امتنان را از پيمبر مىرسد

تا تو باشى بسته هر بيم و تاب * روزه‌دارى صرفه نان است و آب

اى تهى كرده شكم از غافلى * دل تهى كن اين بود الصوم لى

خانهء نه در به بند اى كدخداى * پس روان هفت منظر برگشاى

پاى خود افشرده‌اى از گمرهى * چنگ در دنيا مزن تا وارهى

همچو ماه نو چه باشى پايبند * گر به گه خيزى چو صبح خيره خند

گر تو افطار از هواى خود كنى * روزه خود را همه باطل كنى

روزه‌دارى را كه با خود كار نيست * جز به ديدار خدا افطار نيست

هر نفس عيدى كن اى صاحب‌نظر * ماجرائى نيست با مرد سفر

زين گريبان هركه سر برمىزند * هر زمان صد حج اكبر مىزند