مصنفات فارسى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٤

الفصل الاول فى الالهيات و ما يتعلق بها

و نور معنوى منزه باشد .

90 - اى فرزند دلبند 87 ! جهد كن تا از اين طايفه شوى تا از اختلافات فاسده و تكلفات بارده خلاص يا بى ، و هيچ كس را كه گويندهء لا إله الا الله محمد رسول الله است تكفير نكنى . كافر كسى را دانى كه وجود حق را در ظاهر و باطن انكار مىكند . و مشرك كسى را خوانى كه حق تعالى را در معبوديت و خالقيت شريك اثبات مىكند .

91 - و هر كس را نيز كه منكر رسالت و ختم نبوت ، و آنچه حق از غيب اخبار كرده ، باشد كافر توان گفت ، به اعتبار آنكه 88 حق را مىپوشد .

غير از اين طايفه هيچ كسى را كه متوجه قبلهء اسلام باشد كافر نتوان گفتن . اگر سهوش افتاده باشد ، به حسن ارشاد از آن تيه سهوش بيرون بايد آوردن و به حق راهش نمودن 89 .

92 - و آن كس را كه به جبر مطلق گويد ، به اعتبار آنكه سلسلهء افعال مخلوق به خالق منتهى مىشود ، و احتراز مىكند از شرك ؛ او را تكفير نتوان كردن 90 كه او معتصم به آيت قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ [ 4 / 78 ] است و موحد است 91 .

93 - و آن كس را كه به قدر مىگويد ، به اعتبار آنكه اضافت شر به حق كردن از ادب دور مىداند ؛ تكفير نتوان كردن ؛ از آنكه او نيز متمسك به آيت ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ [ 4 / 79 ] است ، و بر متابعت خليل الرحمن - عليه السلام - حسن ادب را رعايت مىكند ؛ كقوله تعالى حكاية عنه : وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ . [ 26 / 80 ]

94 - آن قدر بدان كه شر بالعرض طارى مىشود . چنان كه باران خير محض است به نسبت آنكه جامه 92 مسافر تر مىكند و خانه پير زنى خراب مىكند ، و چهار پاى تاجر مىلغزاند و بار آن به كينهء او تلف مىشود اگر چه شر مىنمايد النسبة اليهم ؛ فاما از جهت خير كثير ، فايض است . و حكيم ترك خير كثير جهت شر قليل نكند . و قد قيل : ترك الخير الكثير للشر القليل شر 93 .

95 - اى فرزند ! گمان مبر كه در كلام حق تناقض است ، بلكه يصدق