پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى ) — الصفحة ٩٤

اسهال

1 . خوردن دم‌كردهء برگ سبز پودنهء كوهى

2 . خوردن دم‌كردهء بره‌زا

3 . كوبيدهء چنگ گربه « 1 » خارخسك پيكل « 2 » ، سپستان و عناب را در آب سرد حل مىكنند و مخلوط را از صافى مىگذرانند و به بيمار به ويژه به كودكان مىدهند .

4 . خوردن كمى سماق

5 . نوشيدن جوشاندهء كاكوتى

6 . نوشيدن دم‌كردهء گل انار

7 . نوشيدن دم‌كردهء پوست انار ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 272 ) . در لرستان اين مرض با خوردن دم‌پخت برنج با دوغ كشك يا ماست نيز درمان مىشود ( همان‌جا ؛ نيز - درمان با منشأ حيوانى ) .

در ميرجاوه جوشاندهء درنه و مور مىخورند ( جانب اللهى ، 1381 : 245 )

در ايرانشهر :

1 . قبل از صبحانه به مقدار يك كف دست از پودر گياه درنه را مصرف مىكنند .

2 . دانهء علف پنير را مىمكند .

3 . شيرهء گياه اشبرگ مىخورند ( جانب اللهى ، 1381 : 257 ) .

در خراسان :

1 . ريشهء كاكتو ( كاكوتى ) و نعناع يا پونهء صحرايى را دم مىكنند و مىخورند .

2 . اندكى نمك سابيده را در كاغذ سيگار مىپيچند و كپسول مىسازند و روزى سه يا چهار دانه از آن را مىخورند .

3 . اگر اسهال شديد باشد ، قدرى سوختهء ترياك با زردهء تخم‌مرغ مخلوط مىكنند و به مريض مىدهند ( شكورزاده : 233 ) .

در سنگسر بذر زنيان به كار مىبرند ( اعظمى : 57 ) . نيز انگوم درخت گز كه داراى طبعى گرم است ، بورانى برگ توپا « 3 » با ماست ، يا دم‌كردهء بذر آن براى رفع اسهال مفيد است . سلمه « 4 » نوعى سبزى صحرايى است كه بورانى آن همين كاربرد را دارد ( همان : 58 ) .

در اصفهان گل سرخ ، گل نار ، تخم شب‌بو ، ارزن ( گرم و خشك ) . اسهال خونى ؛ جوشاندهء گل

( 1 ) . c ? angegorva ( 2 ) . pakol ( 3 ) . tuppa ( 4 ) . salma