پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى ) — الصفحة ٦٢

چشم‌درد

را اول با مالش دادن بىحس مىكردند بعد تيغ مىزدند ( جانب اللهى ، 1372 ، ب : 27 ) .

چشم‌درد

چشم‌درد

در لرستان براى دفع چشم‌درد يا براى زياد شدن سوى چشم با ميل عسل در چشم مىكشند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 264 ) .

در بافق براى درمان چشم‌دردهاى شديد ، دم‌كردهء گل زوفا و گل‌گاوزبان مىخورند ( جانب اللهى ، 1384 : 119 ) .

در ميبد شيوه‌هاى مختلف زير را به كار مىبندند :

الف . چشم « 1 » را لاى سرگين الاغ ماده گذاشته داخل آتش قرار مىدهند . چشم مىشكفد ( مىتركد ) ، مغز آن را بيرون مىآورند و پودر مىكنند و مقدار كمى از آن را در چشم مىريزند .

ب . گرد سفيدى كه از مكه مىآوردند ( گرد پنىسيلين ) در چشم مىريختند .

ج . گاو زبان ، عناب ، سپستان ، قهوه ، تخم گشنيز ، تخم خشخاش مىسابيدند ، شيرهء آن را مىكشيدند و مىخوردند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ، نيز - ماكيان‌درمانى ) .

در سيستان چشم را كه تخم گياه خودرويى است مىكوبيدند و آب آن را در چشم مىريختند ، براى تسكين درد ترياك مىكشيدند ، جوهر قرمزرنگى نيز بود كه در چشم مىريختند ( جانب اللهى ، 1381 : 241 ) .

در ميرجاوه گياه هرس « 2 » را مىكوبند و پودر آن را مثل سرمه به چشم مىكشند ( همان : 246 ) .

همچنين براى ورم ، بذر دانيچك « 3 » را كه علف خودرويى است با خمير و شير مخلوط كرده روى چشم مىبندند ( همان : 247 ) .

در ايرانشهر

1 . مقدارى آب قليان در چشم مىريزند .

2 . كوبيده برگ ايش‌ورگ روى آن مىگذارند .

3 . چشم را با چاى غليظ شستشو مىدهند .

4 . هر شب قبل از خواب سيب‌زمينى خام را دو نيمه كرده گرم مىكنند و روى چشم مىبندند ( همان : 252 ) .

( 1 ) . c ? as ? om ( 2 ) . haras ( 3 ) . d nic ? k