پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧١
زارها :
4 . دهل :
4 . دهل :
كه بزرگ آن رحمانى و كوچك كىسل « 1 » نام دارد .
5 . نى :
5 . نى :
كه همان نى معمولى است .
6 . بمبو « 2 » :
6 . بمبو « 2 » :
سازى چوبى واره مانند است كه آرشهء آن نيز چوبى و صاف است .
زارها :
زارها :
عامل مرض زار نام دارد كه داراى انواع مختلف است و براى عموم آن‌ها مراسمى كم و بيش مشابه انجام مىشود كه تفاوت آن در زارهاى مختلف ، نوع موسيقى و مدت زمان اجراى مراسم است . مشتركات اين مجالس به شرح زير است :
- دارويى به نام كست و زعفران و ريحان و گلاب را با هم مخلوط كرده به پشت بيمار مىمالند و مقدارى از اين مخلوط به بيمار مىخورانند ( ارنوند )
- براى خروج زار از تن بيمار بايد مجلس بزم‌آراست .
- بابا و ماما اشعارى مىخوانند و حضار و مريض هم با آن‌ها دم مىگيرند .
- شب چهارم يك رأس بز مىكشند و خون خام آن را با زعفران و گلاب مخلوط كرده به بيمار مىخورانند .
- و اگر بدحال باشد ، بابا و ماما با خيزران دو يا سه بند او را مىزنند تا زار ترسيده بيمار را رها سازد .
- در مجلس زار ماده‌اى را سوزانده بو مىدهند كه اصطلاحا سوچكى « 3 » ناميده مىشود . بوى اين ماده بسيار تند است و در اكثر مجالس زارها و بادها سوزانده مىشود و آن را زير بينى مريض مىگيرند و بو مىدهند .
- بيمار را بايد لباس سفيد پوشاند .
- مجلس زار ممكن است ، تا هفت و گاه تا ده شب به طول بيانجامد . تعيين مدت به دلخواه زار است .
- گاهى زار از بيمار انگشتر و بازوبند طلا مىخواهد .
- گاه زار از مريض مىخواهد كه دست و پاى خود را حنا ببندد يا از آن‌ها خون و طلا و خيزران طلب مىكند .
- علاوه بر سوچكى در مجالس يادشده از كندر هم استفاده مىشود .
- بيمار همراه با اورادى كه دسته‌جمعى مىخوانند ، با حركات تند مىرقصد .
( 1 ) . keysal ( 2 ) . bambo ( 3 ) . suc ? aki