پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٥

چشم‌درد

نزله « 1 »

( - دعادرمانى ) .

سياه‌سرفه

در خراسان وقتى مرضش شدت پيدا كرد ، قدرى پرسياوشان با اندكى كاكل ذرت و پر كلاغ سبز دم‌كرده ، شيرهء آن را با رب سوسك مخلوط مىكنند و به بچه مىخورانند ( شكورزاده : 260 ) .

در گيلان روزهاى اول سياه‌سرفه به بچه عسل مىدهند و بعد آبگوشت بز ( پاينده : 260 ) .

در شيراز :

1 . انار سياه را دانه كرده و به بچه مىدهند .

2 . ثعلب را در شير مىجوشانند و به مريض مىدهند .

3 . ريشهء شيرين‌بيان و پرسياوشان را جوشانيده و به بچه مىدهند .

4 . بارهنگ و به‌دانه را مىجوشانند و به بچه مىدهند .

5 . كاكل ذرت را مىكوبند و جوشانيده به بچه مىدهند .

6 . اگر خوب نشد ، بايد سه روز پيش از طلوع آفتاب بچه را به يونجه‌زار برد و در يونجه خوابانيد تا باد روى يونجه به سينه‌اش بخورد ( همايونى ، 1353 : 41 ) .

در سروستان پرسياوشان را با گل بنفشه دم مىكنند و به بچه مىدهند . بعد از درمان‌هاى مختلف وقتى رو به بهبودى رفت ، بايد مجددا دم‌كرده پرسياوشان و گل بنفشه به كودك بدهند ( همو ، 1371 : 473 ؛ نيز - درمان با مواد لبنى ؛ جادودرمانى ، دعادرمانى ) .

چشم‌درد

چشم‌درد ممكن است از سرماخوردگى ، تراخم يا بخار باشد .

در شيراز براى درمان ، زاغ ( زاج ) و نبات را كوبيده و مىسابند و در چشم بچه مىكنند ( همايونى ، 1353 : 42 ) .

در سروستان براى رفع آن روغن خالص حيوانى را با خاك قند كه سابيده و كاملا نرم شده است ، شب پشت چشم بچه مىمالند و رويش را مىبندند ، صبح باز مىكنند اگر بچه چشم را باز كرد ، از اثر سرماخوردگى بوده و مرتفع شده است ، اگر چشم باز نكرد بايد عناب و نخود و بادام را

( 1 ) . nazla