پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٨
زرده زخم
در سنگسر براى باز شدن غده‌هاى تازه به روش‌هاى زير عمل مىكنند :
1 . برگ گياه پاب كه شبيه برگ كلم است ، مىجوشانند و به موضع مىبندند .
2 . آرد گندم را سرخ كرده خمير مىكنند و با ماست به موضع مىبندند .
3 . انگوم باره به موضع مىمالند .
4 . بذر شيلا با تخم بزرك در شير مىجوشانند و به موضع مىمالند ( اعظمى : 55 - 56 ) .
در الموت پياز آب‌پز روى آن مىبندند . از خرده شيشه ، صابون آب‌نديده و پيه مرهمى درست كرده با پارچهء سياه آب‌نديده روى دمل مىبندند ( حميدى و ديگران ، 1384 : 233 ) .
در گيلان براى سر وا كردن دمل چركى برگ بارهنگ ، زردهء تخم‌مرغ ، آرد گندم و كره را تركيب مىكنند و مرهم مىسازند و روى كورك مىگذارند ( پاينده ، 1355 : 260 ) .
كردها پيازموش « 1 » برشته‌شده و آرد گندم را روى دمل مىگذارند ( صفىزاده : 181 ) .
در سروستان اول دو سه روز صبر مىكنند تا هرچه چرك دارد جمع شود ، بعد :
1 . قدرى توله و برگ باريكو را نرم مىكوبند و با كمى آب در كاسه‌اى روى آتش گذاشته گرم مىكنند و روى تكه پارچه ريخته روى كورك مىگذارند ، تا سر باز كند . اگر اثر نداشت :
2 . شيره و خاكشير كوبيده را باهم مخلوط كرده روى پارچه‌اى مىريزند و روى كورك مىگذارند .
3 . چهار تخمه را با شير معمولى ( بهتر است شير زن دختردار باشد ) پخته و روى كورك مىگذارند ؛ وقتى سر باز كرد ، بايد ماست و ازوى « 2 » كوبيده و سابيده شده را باهم مخلوط كنند و بپزند و آن را مثل مرهم روى كورك بيندازند تا هرچه چرك و خون دارد بكشد ( همايونى ، 1371 : 474 ) .
در دشتستان شيرهء درخت بادام كوهى روى آن مىگذارند ( منصورىزاده و شمس الدينى : 198 ) .
در اردبيل صابون و كشمش را باهم مخلوط نموده روى پارچه‌اى مىماليدند و بر روى دمل مىگذاشتند ( وجدانىفر و ديگران : 311 ؛ نيز - ماكيان‌درمانى ؛ درمان با منشأ حيوانى ؛ پرنده‌درمانى ) .
خنازير
خنازير
( - حشره‌درمانى ؛ جادودرمانى ؛ پوست‌درمانى ) .
زرده زخم
زرده زخم
در خراسان چند عدد هستهء هلو در آتش مىاندازند ، وقتى گر گرفت پوست آن‌ها را جدا
( 1 ) . گياهى خودرو است كه داراى ساقهء نازك ، برگ پهن ، گل‌هاى سفيد و بيخ آن به اندازهء شلغم است ( همان ص 64 ) . ( 2 ) . ozu