پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٤
زخم
نخوداب و شير گاو مفيد است ، پس از قطع تب ابتدا غذاى ساده مثل آش حريره و شوربا مىدهند و بعد كته و چلو زرده تخم‌مرغ دادن و ماء الشعير به عنوان آب مفيد است ، براى تهيهء آن مشتى جو را تميز مىشستند و در بطرى آب ريخته در يخچال مىگذارند و صبح ناشتا به مريض مىدهند .
همچنين جوشاندهء گل بارد و گل بنفشه و گل ختمى مىدادند ، با پوست كوكنار و خشخاش و برگ بيد پاشويه مىكردند ( طباطبايى : 681 ؛ نيز - طب كودك ؛ حشره‌درمانى ) .
11 . زخم ، جراحت ، دمل
11 . زخم ، جراحت ، دمل
زخم
زخم
در لرستان براى درمان از روش‌هاى زير استفاده مىشود :
1 . برگ رگه‌كيشه « 1 » و يا برگ درخت ون را روى زخم مىنهند و مىبندند .
2 . روى بريدگى سطحى سوخته پارچه مىگذارند .
3 . برگ نيلوفر آبى روى زخم مىگذارند و مىبندند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 257 ) .
در لرستان براى درمان زخم‌هايى كه دير بهبود مىيابد ، گياه تشنه‌دارى يا رگه‌كيشه را مىپزند و شيرهء آن را به زخم مىمالند ، گاهى نيز عين گياه رگه‌كيشه را بر زخم مىگذارند .
در ايلام براى درمان زخم عميق از مخلوط هفت دارو كه شامل جوش دارو ، زخم دارو ، موم زنبور عسل ، زردچوبه كوبيده ، پياز و زرده تخم‌مرغ است را مىكوبند و در روغن مىسوزانند و مرهمى كه به دست مىآيد ، بر محل زخم مىگذارند ( همان : 258 ) .
و براى درمان زخم آب‌دار از كوبيده گل شكر تيغاله يا گل پنيرك و مخلوط شاهتره و ماست استفاده مىكنند ( همان : 259 ) .
در خاش نسوار « 2 » يا سرومك « 3 » ( سرمه ) روى زخم مىريزند ( جانب اللهى ، 1381 : 251 ) .
در ايرانشهر برگ يا گل كره « 4 » كه نوعى گياه خودرو با برگ‌هاى پهن است در پارچه‌اى خيس مىكنند و روى زخم مىبندند ( همان : 257 ) . براى درمان زخم سطحى برگ ايش‌ورگ « 5 » را خشك
( 1 ) . ragakis ? a گياهى است كه در آب مىرويد و برگى مانند برگ درخت بيد دارد . ( 2 ) . nesvar ( 3 ) . saromak ( 4 ) . kara ( 5 ) . es ? barg