بررسى متون طب شيعه در تاريخ پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢١

تحليل ( 5 )

طب معصومين ( ع ) ، داروشناسى ، دام‌پزشكى و آميزشى در اكثريت است .

9 - از موضوعاتى كه به‌طور مستقل در هند براى آنها كتاب تأليف شده ، از همه بيشتر از نظر تعداد ، موضوع داروها مىباشد كه ميزان فراوانى آن به ترتيب قرن در جدول زير ديده مىشود .

جدول 2 - فراوانى متون دارويى از قرن دهم به بعد در هند

كه در مجموع تعداد تأليفات در عصر صفويه بيشتر از دوره‌هاى بعدى است .

و بالأخره :

10 - از قرن چهارده است كه عناوين خارجى مثل « انفلونزا » « پاتولوژى » و « فيزيولوژى » ديده مىشود .

11 - براى موضوعاتى مثل مواد مخدر به‌طور كلى و نيز زيان شراب در قرن پنجم تأليفاتى ديده مىشود و سپس در قرن دهم مجددا كتابى مستقل در مورد مواد مخدر و نيز يك تأليف در مورد ترياك وجود دارد . در قرن يازدهم 4 رساله در مورد تنباكو است كه البته 3 رساله از آن ميان شرح يا ترجمهء اولى است . و بالأخره در قرن 14 براى مواد مخدر 1 عنوان و براى دخانيات نيز 1 عنوان تأليف انجام شده است .

12 - تعداد برخى از عناوين قابل توجه كه به‌طور نمونه به آن اشاره مىگردد عبارتست از :

« پزشك خود باشيد » ، 1 تأليف در قرن 4 ، و تأليف ديگرى بدون تاريخ مشخص .

« راه‌نماى مسافران » ، 2 تأليف بدون مشخص بودن زمان آن .