مرقع نى نامه جامى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦

يادداشتها

( 46 ) صادقى كتابدار : تذكرهء مجمع الخواص ( تبريز ، 1327 ) ، ص 90 - 89 .

( 47 ) زين الدين محمود واصفى : بدايع الوقائع ( مسكو ، 1961 م ) ، ج 1 ، ص 486 ؛ عبد الواسع نظامى : منشأ الانشاء ( تهران ، 1357 ) ، ص 41 ، 49 .

( 48 ) مقايسه شود با توصيف ميرزا جلالا از نقش گل و مرغ در نامه‌ها و نوشته‌هاى ميرزا جلالا ( تهران ، 1374 ) ، ص 214 - 211 .

( 49 )

pp , 7371 , nodnol , aisrep dne yvocsuM hguorhT nurB eL suilenroC fo slevarT ehT , madretsmA , L lov II , esreP ne ivocsom al rap nurb el ellienroc ed segayov ; 903 - 803 . 322 - 222 pp , I lov , 8171

( 50 ) ثعالبى : ثمار القلوب ( قاهره ، 1965 م ) ، ص 545 - 544 ؛ ابن حجّة الحموى : ثمرات الاوراق ( قاهره ، 1371 ه ) ، ص 148 ؛ مثنوى ، دفتر اوّل ( ليدن ، 1925 م ) ، ص 170 ، دفتر سوم ، ص 77 ؛ صادق بيك :

قوانين الصّور ( نسخهء خطى ) .

( 51 ) مسعودى : مروج الذّهب ( بيروت ، 1966 م ) ، ج 1 ، ص 173 ؛ سراج الدين الوردى : خريدة العجائب ( قاهره ، 1939 م ) ، ص 53 .

( 52 )

id antalap alleppac alled otiiffos la enamlusum erutcip el : terennom , dralliv ed . 0591 , amor , omrelap

( 53 ) يحيى ذكاء : « طرز رقم زدن » ، در نگاهى به نگارگرى ايران ( تهران ، 1352 ) ، ص 104 ؛ اديب برومند :

هنر قلمدان ( تهران ، 1366 ) ، ص 102 - 101 ؛ و

. 16 p , 0891 , siraP , selbuort sed spmet ud stelfeR noinU'l ed erutircE : eldA . hC

( 54 ) مظفّر بختيار : « احمد نيريزى » در نشريهء كتابدارى ، دفتر يازدهم ( 1366 ) ، ص 102 - 91 .

( 55 )

te senneidnI serutainim sed mubla : . f . o nikhsumikA , . V . T kerG , . A . A vonavI . 2691 , wocsom , elceis IIIvx ud snasrep

( 56 )

. 6991 , onaliM , etrA odranoeL , aqqaruM grubsreteP . tS ehT : noitadnuoF HCRA

ويراستاران پيوستى شامل مقالاتى دربارهء تاريخچه و بررسى آثار هنرى مرقّع ضميمهء كتاب ساخته‌اند .

در اين نوشته‌ها ارزشهاى اصلى و قابل توجّه آثار هنرى مرقّع همچنان ناشناخته و نانوشته مانده است .

تعدادى از آثار على اشرف و محمّد هادى به صورت دقيق در اثر زير به چاپ رسيده است :

drofxO noitadnuoF rooN ehT , sdnaL cimalsI eht fo reuqcaL : ) . de ( nailuJ , ybuR . 6991 , nodnoL , sserP ytisrevinU

( 57 ) محمّد حسن خان اعتماد السلطنه : المآثر و الآثار ( تهران ، 1307 ه ) ، ص 219 .

( 58 ) چون در متن اصطلاح « تشعير » را به كار برده‌ام لازم است توضيح داده شود كه شكل درست اين كلمه « تعشير » است . توجيهاتى كه دربارهء اشتقاق و وجه معنايى تشعير در اين مفهوم كاربردى شده نادرست است . تعشير از اصطلاحات قديم قرآن‌نويسى به معنى عشربندى كردن است . به سنّت ديرين براى تعيين اعشار تعداد آيات در تلاوت قرآن مجيد نشانهء سر عشر در كنارهء صفحه نهاده مىشد و به شكل انواع بادامك و گلك و آويز زرنگار مىگرديد ( كتاب المصاحف سگزى ، ص 138 ) . سپس تعشير در مفهوم گسترش‌يافته‌تر به انواع تزئينات حاشيه‌اى در كتاب‌آرايى اطلاق شده است . كلمهء تعشير در هماهنگى و سازگارى با نظام صوتى و موسيقايى زبان فارسى و بنا بر قاعدهء قلب به صورت « تشعير » در تداول زبان فارسى پذيرفته شده و به كار رفته است . آراستگى تعشيرهاى قرآنى در شعر و نثر قديم توصيف شده :

اين صحف انگليون كه به اعشار كواكب ملوّن است ( ترجمهء تاريخ يمينى ، تهران 1357 ، ص 1 ) .