جامع الحكمتين ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٠

XXIII . ( اندر فرق ميان مدرك و ادراك )

صفت خداى بود ، پس خداء تعالى صفت خويش را « 1 » « عالِمَ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ « 2 » » گفت ، و بدين صفت عقل است « 3 » كو هم « 4 » معقولات را داند و هم « 5 » محسوسات را ، و چو عقل ما را بخشنده خداى است « 6 » - كه اين شرف از ديگر حيوان ممنوع است « 7 » - روا نيست مر او را سبحانه « 8 » و تعالى « 9 » بصفت موهوب خويش موصوف گفتن ، و هر كه از اهل « 10 » علم حقيقت خداى را عالم گويد بدان وجه گويد كه او « 11 » مبدع عقل است ، و علم فعل « 12 » عقل است ، همچنانك مر او را قادر گويند بدان وجه كه قدرت قادران « 13 » ازوست چنانك خلقت « 14 » مر خالقان را « 15 » او دادست « 16 » .

« فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ « 17 » . » « 18 »

XXIII . ( اندر فرق ميان مدرك و ادراك )

XXIII

. ( اندر فرق ميان مدرك و ادراك )

بيت 56

ميان مُدرِك و ادراك فرق بايد كرد * اگر شدست كس از خواب غافلى بيدار .

( 281 ) اين سؤال چنانست كه همىگويد ميان اندر يابنده و اندر يافتن فرق چيست و سوّم را « 19 » - كآن اندر يافته است « 20 » - نتوانست گفتن . و مدرك « 21 » اندر يابندهء

( 1 ) خويش را A : خويش R ( 2 ) عالِمَ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ : سورهء 39 ( الزمر ) آيهء 47 ( 3 ) عقل است R ( ديوان ناصر خسرو ص 569 ) : عقليست A ( 4 ) كو هم A : كى تا و هم R ( 5 ) و هم A : - R ( 6 ) بخشنده خداى است : بخشده و خذاى است A بخشيدهء خدايست R ( 7 ) ممنوع است R : ممنوعيست A ( 8 ) سبحانه A : سبحنه R ( 9 ) و تعالى A : - R ( 10 ) اهل A : - R ( 11 ) او R : - A ( 12 ) فعل A : بعقل R ( 13 ) قادران R : قادران را A ( 14 ) خلقت R : خلق A ( 15 ) مر خالقان را : مر خالفان را A خلقان را R ( 16 ) دادست R : داده A ( 17 ) سورهء 23 ( المؤمنون ) آيهء 14 ( 18 ) الخالقين : + مفرد ( فرد ) A ( 19 ) سوم را : سئوم را A ( 20 ) اندر يافته است : اندر يافتنست A ( 21 ) و مدرك : + و مدروك A